İnflamatuar biyobelirteçlerin kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisi ve osteoporozu öngörmedeki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ELİF ELMAS BOYACI
Danışman: Özlem POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı 50 yaş üstü erkek ve postmenopozal kadınlarda tam kan sayımındaki parametrelerden hesaplanabilen sistemik immün inflamatuar indeks (SII), platelet/lenfosit oranı (PLO), nötrofil/lenfosit (NLO) gibi inflamatuar biyobelirteçlerin kemik mineral yoğunluğu (KMY) ile ilişkisi hakkında fikir sahibi olmak ve osteoporozu öngörmede yeni belirteçler olarak kullanılıp kullanılamayacaklarını öğrenmektir. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği, İç Hastalıkları, Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniklerine 25.12.2022-15.05.2025 tarihleri arasında başvuran 50 yaş üstü erkek ve postmenopozal kadınlardan, hastanemizde kemik dansitometrisi (DXA) çekilmiş ve bu çekimle arasında en fazla 15 gün olacak şekilde tam kan sayımı tetkiki sistemde bulunan kişiler dahil edilmiştir. Bu kişilerin hastanemiz sistemindeki tanıları ve anamnezleri incelenerek, dahil edilme ve hariç tutulma kriterlerini karşılayan 732 kişi ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Bireylerin DXA sonuçlarına göre L1-L4 vertebra ve femur boynu KMY değerleri ve aynı bölgelerin T skorları kaydedilerek, T skoru-1.0 ve üzeri olan bireyler normal, -1 ile-2.5 arası olan bireyler düşük kemik kitlesi (osteopeni), -2.5 veya daha düşük olan bireyler osteoporoz olarak gruplandırılmıştır. Bu kişilerin nötrofil, lenfosit, platelet, ve sistemde çekimle arasında 15 gün olacak şekilde mevcutsa 25-OH vitamin D ve paratiroid hormonu (PTH) tetkik sonuçları kaydedilmiştir. Bunlar üzerinden SII, NLO ve PLO değerleri hesaplanarak elde edilen sonuçlar uygun istatistik programlar ile değerlendirilip literatür eşliğinde tartışılmıştır. Bulgular: Katılımcıların KMY ölçüm sonuçlarına göre, çoğunluğunun %47,1'lik (n=345) oranla osteopeni grubunda olduğu görülmüştür. %20,4'ünde (n=176) diyabetes mellitus bulunduğu, %6'sının (n=44) osteoporoza yönelik tedavi aldığı görülmüştür. Erkeklerin kadınlara göre, DM hastalarının ise DM olmayanlara göre KMY'sinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Normal KMY grubunun lenfosit ve platelet sayısı diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. PLO değerinin normal grupta, osteoporoz grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir. PLO için eşik değeri 132,57 olarak bulunmuş olup testin duyarlılığı %42,8 ve özgüllüğü %69,1 olarak hesaplanmıştır. En yüksek ayırt edici güce ve en yüksek öngörü değerine sahip değişkenin yaş olduğu, yaş ve cinsiyetin osteoporoz için bağımsız öngörücüler olduğu saptanmıştır. Her bir yaş artışının osteoporoz riskini %5,9 oranında artırdığı görülmüştür. Çalışmanın ana hipotezini oluşturan SII, NLO ve PLO'nun osteoporozu öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bir tanısal değere sahip olmadığı görülmüştür. Sonuç: Araştırmamızda KMY ile bazı parametreler arasında anlamlı ilişkiler bulunmuş olup, osteoporoz varlığının daha düşük lenfosit ve trombosit düzeyleri ile ilişkili olabileceğine dair sonuçlar elde edilmiştir. PLO değerinin normal grupta, osteoporoz grubuna kıyasla anlamlı derecede daha düşük olduğu belirlenmiştir. İncelediğimiz inflamatuar indekslerin osteoporozu öngörmede tanısal değeri bulunamamıştır. Birinci basamak sağlık merkezlerinde osteoporozu öngörmek için kolay ve ucuz yeni yöntemlere ihtiyaç vardır. SII, NLO ve PLO'nun tek başına güvenilir prediktörler olarak kullanılmadan önce çok merkezli araştırmalarla desteklenmesi gerektiği görüşündeyiz.