Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında conut skorunun mortalite ve diyaliz ilişkili morbidite ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED EMİN AKTAŞ
Danışman: Serhat KARADAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma hemodiyaliz (HD) ve periton diyalizi (PD) uygulanan hastalarda diyaliz başlangıcındaki CONUT skoru ile sonraki tüm nedenlere bağlı mortalite ve diyalize bağlı morbidite (HD ve PD hastaları arasında ayrı ayrı teknik sağkalım, peritonit sıklığı, vasküler komplikasyonlar) arasındaki ilişkiyi aydınlatmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, retrospektif, gözlemsel ve tek merkezli bir çalışmadır. Araştırma SBÜ Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Ünitelerinde takip edilen hastaların verilerine dayanmaktadır. Veri toplama sürecinde hastaların demografik bilgileri, klinik özellikleri, laboratuvar verileri ve diyalizle ilgili komplikasyonlarına yönelik detaylar analiz edilmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanılmıştır. Bulgular: 2004-2024 yılları arasında PD yapılan 241 hasta ve 2019-2024 yılları arasında HD tedavisi gören 120 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. HD ve PD alan tüm hastaların; ortalama başlangıç yaşı 54 (45-66) iken ortalama sonlanma yaşı 57 (49-68)'dir. Bu hastaların % 50,7 (183 kişi)'si erkek iken % 49,3 (178 kişi)'ü kadındır. Ortalama diyaliz süresi ise 35 aydır. PD alan hastalarda DM, IKH ve kalp yetmezliği tanısı HD alan hastalara göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,033; p=0.047; p=0.007). Ayrıca hipertansiyon tanısı ise PD hastalarında anlamlı olarak daha yüksektir (p: 0.009). Nörolojik ve Ürolojik hastalıklarda ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. PD hastalarında peritonit % 57,3, periton kateter sızıntısı % 7,5 oranında görülmektedir. HD hastalarında ise AV fistül problemi % 30,8 kateter enfeksiyonu % 40 oranında görülmektedir. PD hastalarının %20,6'sı peritonit, % 9,1'i kateter disfonksiyonu, %11,1'i diyaliz yetersizliği, %7,1'i hasta isteği nedenli olmak üzere % 47,9 hasta HD'ye geçmiştir. PD sonlanan hastalar arasında %37,1'i ölüm nedenli iken %12,5'i böbrek nakli nedenlidir. Tüm RRT alan hastalar karşılaştırıldığında CONUT skorunun ex olan hastalarda sağ kalan hastalara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p: 0.001). Tüm RRT alan hastaların sosyodemografik verileri CONUT skoruna göre incelendiğinde CONUT skoru yüksek olan grubun anlamlı olarak diyalize başlangıç yaşı daha geç, primer böbrek hastalığı süresi daha kısa, diyaliz süresi daha kısa olarak saptanmıştır (sırasıyla p=0.001; p=0.009; p=0.007). PD hastaları CONUT skoruna göre gruplandırıldığında; CONUT skoru yüksek olan grup anlamlı olarak daha fazla mortal seyretmiştir (p: 0.009). CONUT skoru yüksek olan grupta periton diyaliz süresi ve periton kateter süresi anlamlı olarak daha kısadır (p: <0.001). CONUT skoru yüksek olan grupta ilk peritonit ayı anlamlı olarak daha erken olmasına karşın toplam peritonit geçiren hasta sayılarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. HD hastaları CONUT skoruna göre gruplandırıldığında ise; CONUT skoru yüksek olan grupta düşük olan gruba göre ölüm, HD'den ayrılma, AV fistül problemi, kateter değişimi arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Ancak son CONUT skoru HD hastalarında mortalitenin bir göstergesi olarak saptanmıştır (p=0.010) Sonuç: Diyaliz başlangıç döneminde ölçülen CONUT skoru periton diyaliz hastalarında mortalite ve periton diyaliz ilişkili komplikasyonlar, diyaliz süresi ve teknik sağkalımı gösteren önemli prediktördür. Ancak aynı ilişki hemodiyaliz hastalarında görülmedi. Bu sebeple RRT başlangıç dönemlerinde hesaplanan CONUT skoru diyaliz modalite seçiminde yol gösterici olabilir. Diyaliz tedavisi süresince ölçülen CONUT skoru hemodiyaliz hastalarında mortalite için prognostik bir belirteç olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, CONUT, Hemodiyaliz, Periton Diyalizi, Kronik Böbrek Hastalığı