Yoğun bakım ünitesinde takip edilen COVID-19 hastalarında horowitz ve rox indeksinin mortalite üzerine etkisinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TANIR KIRSOY
Danışman: Mustafa KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Aralık 2019'da Çin'de ilk vaka bildirilen ve Mart 2020 itibariyle pandemi olarak kabul edilen "Coronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19)" dünya genelinde etkinliğini devam ettirmektedir. Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) pnömoni gelişmiş COVID-19 hastalarında başlıca komplikasyondur. Hastaların Yoğun Bakım Ünitesine (YBÜ) yatışı ve mekanik ventilasyon ile takibi sıklıkla gerekebilmektedir. Çalışmamızda YBÜ'de takipli bu hastalarda klinik sonuçlar ve mortaliteyle ilişkili faktörleri değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: 20.03.2020 ile 25.01.2021 tarihleri arasında S.B.Ü. Sultan 2. Abdülhamid Han Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Dahiliye Covid Yoğun Bakım Ünitesinde, COVID-19 tanısı ile yatırılarak tedavi başlanan 210 hastanın tek merkezde toplanan verileri retrospektif olarak analiz edildi. Hastaların demografik verileri, komorbid hastalıkları, PCR sonuçları, aldıkları solunum destek tedavileri, COVID-19 için aldığı destek ve spesifik tedavileri, yatış sırasında gelişen komplikasyonlar, hastanede ve YBÜ'de yatış süreleri, entübasyon günleri, ölen hastaların yatış 1.gün, entübasyon günü ve ölüm günü parametreleri; taburcu edilen hastalarda ise yatış 1.gün, median gün ve yoğun bakım ünitesinden çıkış günlerinde laboratuvar verileri (tam kan sayımı, lenfosit sayısı, nötrofil sayısı, monosit sayısı, trombosit sayısı, kreatinin, ALT, CRP, D-dimer, prokalsitonin, ferritin, troponin, pH, pCO2, HCO3), Rox ve Horowitz indeksleri epikriz bilgileri incelenerek kayıt edildi. Tüm analizler için anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak belirlenerek analizlerin uygulanmasında SPSS 17.0 programı kullanıldı. BULGULAR: Hastaların yaşları 23-97 arasında değişmekte, 88'ini (%41) kadınlar 122'sini (%58) erkekler oluşturmaktaydı. Hastaların 185'i (%88) en az bir kronik hastalığa sahipti. HT en sık görülen kronik hastalık olarak saptanmış olup 124 (%59) hastada mevcuttu. Hastaların 126'sı (%60) takip ve tedavileri sırasında eksitus oldu. KBH, malignite, IMV ve NIMV ile mortalite arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Eksitus olan hastalar daha yaşlı idi. Sağkalan hastalarda hastanede ve YBÜ'de yatış x süresi anlamlı olarak daha kısa idi. Horowitz ve Rox indeksi belirlenen tüm günlerde mortalite ile ilişkili bulundu ve mortaliteyi predikte edebileceği anlamlı cut-off değerleri araştırıldı. YBÜ'ye kabul gününde bakılan Horowitz 1 için <170, Rox 1 için <5,50; entübasyon günü/ortanca gün bakılan Horowitz 2 için <114, Rox 2 için <5,20 ve eksitus/taburculuk gününde bakılan Horowitz 3 için <118,50 ve Rox 3 için <8,50 bulundu. Horowitz ve Rox ölçümleri arasındaki ilişki incelenerek Horowitz 1 - Rox 1 arasında, Horowitz 2 - Rox 2 arasında ve Horowitz 3 - Rox 3 arasında aynı yönlü güçlü ilişki bulundu. SONUÇ: Pandemi dönemi hastane yoğun bakım üniteleri için büyük bir yük oluşturur ve bu durum kritik bakım alacak hastaları seçecek etkili indekslere ihtiyacı artırmaktadır. Horowitz ve Rox indeksleri entübasyon ve mortaliteyi göstermede etkindir ve aralarında güçlü ilişki vardır. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Horowitz indeksi, Rox indeksi, P/F oranı, Solunum yetmezliği, Yoğun bakım ünitesi