Televizyon izlemenin dil gelişim geriliği üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİN CERAN
Danışman: Aysun ÇALTIK YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Televizyon İzlemenin Dil Gelişim Geriliği Üzerine Etkisinin Araştırılması Giriş: Dil gelişimi; seslerin, kelimelerin, sayıların, sembollerin kazanılması, saklanması ve dilin kurallarına uygun olarak kullanılmasını içeren bir süreçtir. Dil gelişim geriliği, çocuğun yaşına göre beklenen gelişimi gösterememesi olarak tanımlanır (1). Bütün bilişsel işlevlerde olduğu gibi konuşma ve dil de genetik yapımıza bağlı olmakla birlikte çevresel etmenlerden çok fazla etkilenmektedir (2). Ülkemizde dil ve konuşma gecikmesi prevalansı bilinmemektedir. Ancak dünyanın farklı ülkelerinde 2-7 yaş arasındaki çocuklarda prevalans %2-9 arasında bildirilmektedir (3,4). Televizyon, günümüzde toplumları etkileyen en büyük kitle iletişim aracı haline dönüşmüştür. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2003 yılı verilerine göre evlerimizin %95'inde televizyon vardır (5,6). Literatürde; televizyon izlemeye 1 yaşından önce başlayan çocuklarda ve/veya günlük televizyon izleme süresi 2-3 saatten fazla olan çocuklarda dil gelişim geriliğini anlamlı oranda yüksek bulan çalışmalar mevcuttur (7-10). Olumsuz örneklerin aksine bazı çalışmalarda ise "Susam Sokağı" gibi eğitici çocuk programlarının, 3-5 yaş aralığındaki çocukların yeni kelimeleri öğrenmesini kolaylaştırdığı ve dil gelişimine olumlu katkılar sağladığı dile getirilmektedir (11). Bu çalışmanın amacı 18-48 ay yaş aralığındaki dil gelişim geriliği tespit edilen sağlıklı çocuklar ile dil gelişim geriliği tespit edilmeyen sağlıklı çocuklarda televizyon izlemeye başlama yaşlarını ve bir günlük ortalama televizyon izleme sürelerini karşılaştırmaktır. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Sağlam Çocuk Polikliniğine Ocak 2016-Ağustos 2017 tarihleri arasında başvuran, Denver II gelişimsel tarama testi ile dil gelişim geriliği tespit edilen 18 ile 48 ay yaş aralığında olan 46 çocuk seçildi. Kontrol grubu olarak aynı yaş grubunda Denver II gelişimsel tarama testi ile dil gelişim geriliği tespit edilmeyen 46 sağlıklı çocuk belirlendi. İki grubu oluşturan olgular için yaş, cinsiyet, boy, kilo, baş çevresi bilgileri kayıt edildi. Veriler yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplandı. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından ilgili literatür doğrultusunda hazırlanan ve iki bölümden oluşan veri toplama formu kullanıldı. Bulgular: Dil gelişim geriliği olan grup ile kontrol grubu arasında yaş, kilo, boy, baş çevresi, doğum ağırlığı, doğum şekli, cinsiyet dağılımı açısından anlamlı fark saptanmadı, iki grup değerlendirilmek için uygun bulundu. Dil gelişim geriliği olan grup ile kontrol grubu arasında anne sütü alma süreleri, anne ve baba eğitim düzeyleri, ailelerin aylık gelir düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0.164, p=0.383, p=0.211, p=0.327 ). Dil gelişim geriliği olan grup ile kontrol grubu arasında günlük televizyon izleme süreleri açısından anlamlı fark saptandı (p=0.001). Dil gelişim geriliği olan grup ile kontrol grubu arasında televizyon izlemeye başlama yaşı açısından da anlamlı fark saptandı (p=0.03). Sonuç: Bu çalışmada sağlıklı çocuklarda televizyon izlemenin dil gelişim geriliği üzerine etkisini inceledik. Çalışmamız; dil gelişim geriliği olan çocuklarda 1 yaşından önce televizyon izlemeye başlama ve günde 3 saatten fazla televizyon izleme oranlarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışmamızın verileri ışığında; televizyon izlemeye başlama yaşının mümkün olduğunca geç, en azından 1 yaş sonrasında olması ve günlük izleme süresinin 3 saatin altında tutulması gerektiği bilgisinin yaygınlaştırılması gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Dil gelişim geriliği, televizyon, çocuk.