Serum prokalsitonin düzeyinin nötropenik malignite hastalarında MASCC skorunu öngörmedeki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE DOĞAN
Danışman: Özgür DİKME
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışması acil servise başvuran enfeksiyon düşünülen nötropenik malignite hastalarında prokalsitonin (PCT) düzeyinin MASCC skoruna göre yatış ve taburculuk kararında kesim noktası 21 puanı öngörmede bir belirteç olarak kullanılabilirliğini belirlemek ve ikincil amaç olarak ise acil servise başvuran enfeksiyon düşünülen nötropenik malignite hastalarında PCT düzeyinin hastalarda kötü sonlanımı (yoğun bakım ünitesi (YBÜ) ihtiyacı, mortalite, solunum yetmezliği ve mekanik ventilasyon (MV) ihtiyacı, vazopressör ihtiyacı) acil servis başvurusunda tanımaya yönelik bir belirteç olarak kullanılabilirliğini ortaya koymak ve malignite alt gruplarına göre solid ve hematolojik malignite ayrımı yapıldığında belirlenen amaçlarda PCT açısından bir fark olup olmadığını ortaya koymak amacıyla tasarlandı. Gereçler ve yöntem: Bu tez çalışması retrospektif, kesitsel, tanımlayıcı bir çalışma niteliğindedir. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Acil Tıp Kliniği'ne 1 Ocak 2018 ile 1 Ocak 2020 tarihleri arasında acil servise enfeksiyon kliniği ile başvuran, komorbid hastalıkları içerisinde malignite yer alan ve tam kan sayımında mutlak nötrofil sayısı 2000'in altında saptanan dışlama kriterlerini karşılamayan hastalar dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların verilerinin kaydedilmesi ve istatistiksel analiz için SPSS versiyon 28.0 programı kullanıldı. Hasta seçimlerinde randomizasyon uygulanmadan kriterleri karşılayan tüm hastalar retrospektif olarak ardışık çalışmaya alındı. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 129'u (%60) erkek, 86'sı (%40) kadındı. Yaş ortalaması 61±15,4 yıl saptandı (aralık 19-91). 60 yaş ve üzerinde hasta sayısı 133 (%61,9) bulundu. Komorbid hastalık olarak 40 (%18,6) hastada KOAH saptandı. Malignite tipine göre ayrıldığında 81 (%37,7) hasta solid maligniteye ve 134 (%62,3) hasta hematolojik maligniteye sahipti. Hastalar MASCC skoruna göre ikiye ayrıldığında "MASCC <21" grubu 165 (%76,7) hastadan "MASCC ≥21" grubu ise 50 (%23,3) hastadan oluştu. Hastalardaki enfeksiyon tipleri incelendiğinde 63 (%29,3) hastada pnömoni, 21 (%9,8) hastada idrar yolu enfeksiyonu ve 20 (%9,3) hastada gastroenterit saptandı. Enfeksiyon odağı 61 (%28,4) hastada saptanamadı. Hematolojik malignitesi olan 9 (%4,2) hastada fungal enfeksiyon mevcuttu. Semptom şiddeti hastaların yaşamsal bulguları, genel görünümü ve komorbid hastalıkları gözetilerek derecelendirildiğinde 16 (%7,4) hasta ciddi, 150 (%69,8) hasta orta ve 49 (%22,8) hasta hafif semptom grubunda yer aldı. Ateş semptomu gelişim yeri 141 (%65,6) hastada hastane dışı idi. Acil servis başvurusunda 18 (%8,4) hastanın SKB <90 mmHg saptandı. Acil serviste sıvı ihtiyacı 208 (%96,7) hastada mevcuttu, 37 (%17,2) hastanın inotrop ihtiyacı oldu. İzlemde 34 (%15,8) hastanın MV ihtiyacı oldu. Sonlanımları incelendiğinde 173 (%80,5) hasta servis yatışı 42 (%19,5) YBÜ yatışı olduğu bulundu. Mortalite 34 (%15,8) hastada gelişti.MASCC skoru <21 olan grupta 60 yaş ve üzerinde hasta oranı, KOAH varlığı, sıvı ihtiyacı, hastane içi ateş oranı, inotrop ihtiyacı, MV ihtiyacı, YBÜ yatış oranı ve mortalite oranı MASCC skoru ≥21 olan gruptan anlamlı olarak daha yüksek iken, hipotansiyon oranı anlamlı olarak daha düşüktü. MASCC skoru <21 olan grupta orta ve ciddi semptom şiddeti MASCC skoru ≥21 olan gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulundu.PCT 0,51 ng/mL kesim değeri için MASCC skoru <21 ve MASCC skoru ≥21 grubu hastaların ayrımında anlamlı etkinlik gözlendi (AUC 0,632 (0,543-0,722)). PCT 0.51 kesim değerinde MASCC skoru <21 ve MASCC skoru ≥21 grubu hastalarını ayırmada duyarlılık %58, PPD %35,8, özgüllük %68,5 ve NPD %84,3 idi.Mortalite olan grupta hastaların PCT değerleri mortalite gelişmeyen gruptan anlamlı olarak daha yüksek iken, MASCC skorları anlamlı olarak daha düşüktü.Hematolojik malignite grubunda PCT daha düşük iken, WBC, nötrofil ve lenfosit değerleri solid malignite grubunda anlamlı olarak daha düşük idi. Sonuç: Bu tez çalışması MASCC skorunu ön görmede orta düzeyde bir etkinlik (%63,2) ile PCT 0,51 ng/mL kesim değerinin kullanılabileceği ortaya kondu. PCT 0,51 ng/mL kesim değerinde MASCC skoru <21 ve ≥21 hastaları ayırmada duyarlılık %58, PPD %35,8, özgüllük %68,5 ve NPD %84,3'tür. Her ne kadar duyarlılığı düşük saptanmış olsa da NPD'nin yüksek oluşu ile hastaların dışlanmasında PCT 0,51 ng/mL kesim değerinin kullanılabileceğini düşünmekteyiz.