Iki yaşından küçük çocuğu olan annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET MUSTAFA KELEŞ

Danışman: Fatih Mehmet KIŞLAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Anne sütünün bebeğin fiziksel, zihinsel, ruhsal gelişimi için vazgeçilmez olmasının yanında anne sağlığı, toplum sağlığı ve ekonomi için de vazgeçilemeyecek kadar önemli faydaları vardır. Dünya Sağlık Örgütü, tüm bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini, sonrasında tamamlayıcı beslenmeyle beraber emzirmeye en az 2 yaşına kadar devam edilmesini önermektedir. Ancak tüm dünyada ve ülkemizde ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslenme oranları istenen düzeyde değildir. Amaç: Bu çalışmada, iki yaşından küçük çocuğu olan annelerin anne sütü ve emzirme konusunda bilgi ve davranışlarının belirlenmesi, bilgi ve davranışlarının emzirmeye olan etkilerinin saptanması, annelerin emzirme sırasında karşılaştığı sorunların belirlenmesi ve bunlara etki eden sosyo-demografik faktörlerin incelenmesi hedeflenmiştir. Böylece anne sütünü teşvik ederken yaşanan sorunların önceden belirlenmesi ve gereken önlemlerin alınmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu çalışma Şubat 2020 ile Mayıs 2020 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran 360 gönüllü katılımcı ile yapıldı. Ankette annelere, sosyo-demografik özellikleri, anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi ve davranışları ve bebeklerini emzirme durumları yüz yüze görüşülerek soruldu. Çalışmaya katılan bebeklerin antropometrik ölçümleri yapıldı. Bulgular: Annelerin mezun olduğu okul düzeyi, annenin çalışıp çalışmaması, çalışan annelerin ek izin kullanımı, annelerin emzirme eğitimi alıp almamaları, bebeğin doğum şekli ve altı aydan önce ek gıdaya başlama gibi faktörler ile emzirmeye devam etmeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Erkek bebekler, emzik ve x biberon kullanılmayan bebekler, anne ile aynı odada kalan bebekler, ilk bir saat içinde emzirilmeye başlanan bebekler, mama verilmeyen bebekler, emzirirken sorun yaşamayan anneler ve sütünün yeterli olduğunu düşünen annelerin emzirmeye devam etmesinin anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. Ayrıca mezun olduğu okul düzeyi yüksek olan annelerin ve emzirme eğitimi almayan annelerin, anne sütü ile ilgili ifadeleri anlamlı olarak daha fazla doğru bildiği saptanmıştır. Sonuç: Gebelik döneminde anne sütü ve emzirme eğitimi aldığını ifade eden ve almadığını söyleyen anneler arasında iki yaşına kadar emzirmeye devam etme açısından fark çıkmamıştır. Buna rağmen, eğitimin bir parçası olan emzik ve biberon kullanma, sütüm yetmiyor algısı, ilk bir saat içinde emzirmeye başlama gibi davranışlar arasında anlamlı fark çıkması ve emzirme eğitimi alan annelerin anne sütü ile ilgili ifadeleri daha az doğru bilmeleri, eğitimin yeterince etkili olmadığını göstermektedir. Emzirme oranlarını arttırmak için annelere gebelik döneminden başlayarak anne sütü ve emzirmenin önemi konusunda etkin bir eğitim verilmeli ve doğum sonrasında emzirme teşvik edilmeli ve desteklenmelidir. Anahtar Kelimeler: Anne sütü, emzirme, eğitim