Kardiyak BT görüntülemede epikardiyal yağ dokusunun koroner plak morfolojisi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE MELTEM ARİÇ
Danışman: Abdullah Soydan MAHMUTOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, epikardiyal yağ dokusu (EYD) hacmi ile koroner arter hastalığı (KAH) arasındaki ilişkiyi belirlemek ve EYD'nin plak darlık derecesi, plak morfolojisi ve plak yükü (P skoru) ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, 2020–2024 yılları arasında hastanemizde KAH varlığı veya şüphesiyle koroner BT anjiyografi (BTA) yapılan 221 hastayı kapsamaktadır. Koroner kalsiyum skoru (KKS), Agatston skoru yöntemiyle hesaplanmıştır. BTA'da plak darlık, morfoloji ve P skoru değerlendirmesi CAD-RADSTM 2.0 sınıflamasına göre yapılmıştır. Yüksek riskli plaklar (HRP), napkin-ring işareti, pozitif remodelling, düşük atenüasyon veya spotty kalsifikasyon bulgularından en az ikisinin varlığıyla tanımlanmıştır. EYD hacmi, kontrastsız kalsiyum skorlama kesitlerinden –30 ile –200 HU aralığında, 3D Slicer 5.6.2 yazılımı kullanılarak yarı otomatik biçimde hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS v25.0 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: EYD hacmi, plak saptanan hastalarda plak bulunmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksekti (medyan: 120 vs. 92 cm3; p<0.01) ve bu fark geleneksel risk faktörleriyle düzeltildikten sonra da anlamlılığını korudu. EYD hacmi, CAD-RADS kategorileri arttıkça kademeli olarak yükseldi (CAD-RADS 4B vs. diğer: 161 vs. 112 cm3; p<0.01). Yüksek plak yüküne (P3–4) sahip olgularda EYD hacmi, düşük plak yüküne (P1–2) göre daha fazlaydı (146 vs. 112 cm3). ROC analizi, EYD'nin 115 cm3 cut-off değerinde KAH varlığını ayırt etmede anlamlı olduğunu gösterdi (AUC = 0.688; duyarlılık %55.6, özgüllük %80.5). Lojistik regresyon analizinde, EYD hacmindeki her 1 cm3 artışın KKS'de 6.941 kat artış ile ilişkili olduğu saptandı. EYD ile HRP özellikleri arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Ölçümlerde gözlemciler arası ve içi uyum mükemmeldi (ICC: 0.969 ve 0.998). Sonuç: EYD hacmi, hem plak varlığı hem de plak yüküyle ilişkili olup, plak morfolojisinden bağımsız bir belirteçtir. EYD'nin 115 cm3 üzerindeki değerleri, yüksek özgüllük ve pozitif kestirim oranı ile KAH riskinin öngörülmesinde anlamlı bulunmuştur. BT incelemelerde rutin EYD ölçümü, KAH risk sınıflandırmasında erişilebilir, güvenilir ve maliyet-etkin bir yöntem olarak değerlendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Koroner Arter Hastalığı, Epikardiyal Yağ Dokusu, Plak Yükü, Koroner BT Anjiyografi, CAD-RADS, Yüksek Riskli Plak