Aile hekimliği asistanlarının kırmızı göz hakkındaki bilgi, tutum ve yaklaşımları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMAL TÜFEKÇİ
Danışman: Burcu DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kırmızı göz, birinci basamak sağlık hizmet sunumunda sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Kendiliğinden gerileyebilen bir hastalıktan görmeyi tehdit edebilen hastalıklara kadar uzanan geniş bir tanı yelpazesi vardır. Birinci basamak tedavi yönetiminde esas nokta, hastanın acilen göz hastalıkları uzmanına sevkini gerektiren durumlarla birinci basamakta tedavisi uygulanabilecek durumların ayrımını yapabilmektir. Çalışmamızın sonuçları ile bu konu hakkındaki yanlışların ve sebeplerinin giderilmesi ve farkındalık oluşturulması durumunda, kırmızı göz hastalarının birinci basamak sağlık kuruluşlarında etkin tedavi alması, riskli durumlarda tanılarının gecikmemesi ve sadece acil durumlarda üst basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirilerek üst basamak sağlık kuruluşlarında başvuru sayısının azalması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 01.02.2023-01.05.2023 tarihleri arasında çalışmaya katılmayı kabul eden 229 hekim üzerinde yapılmıştır. Veriler internet ortamında hazırlanıp paylaşılan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmamızın anketi SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde uzmanlık eğitimi alan ve sağlık hizmeti sunan aile hekimliği asistanlarına ve TAHUD'a üye aile hekimliği asistanlarına uygulanmıştır. Ankette hekimlerin sosyodemografik özellikleri, kırmızı göz hakkındaki görüş ve yaklaşımları ve kırmızı göz hakkındaki bilgi seviyelerini saptamak ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmek üzere sorular yöneltildi. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı ile yapıldı. Nitel değişkenlerin analizinde ki-kare testi kullanılmıştır. Normal dağılıma uymayan nicel verilerin analizinde ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Nicel Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon analizi ile incelenmiştir. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerin %62'sinin (n=142) kadın, %42,4'ünün (n=97) son yıl asistanı olarak görülmüştür. Hekimlerin yalnızca %28,8'i (n=66) kırmızı göz hastalıkları hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu, %69,4'ü (n=159) göz hastalıkları rotasyonunun gerekli olduğunu belirtmiş. Mezuniyet sonrası kırmızı göz ile ilgili eğitim alan hekim oranı ise %16,6 (n=38) olarak saptandı. Klinik pratikte kırmızı gözle nadiren karşılaşan hekim oranı %47,2 (n=108) idi. Kırmızı göz nedeni olarak hekimler tarafından daha sıklıkla konjonktivit, subkonjonktival kanama, korneal abrazyon/ travma, daha az sıklıkla glokom, hordeolum ve şalazyon belirtilmiştir. Son yıl asistanları kırmızı göz tanı sayısı ve klinik-tanı eşleştirmesinde daha başarılı bulunmuştur (p<0,05). Klinik pratikte kırmızı göz ile karşılaşma sıklığı, hekimlerin kırmızı göz hakkındaki hissettikleri yeterlilik oranları ve asistanlık yılı ile bilinen kırmızı göz tanı sayısı arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Hekimler tarafından konjonktivitlerin kliniğine çoğunlukla hakim olunduğu görülmüştür. Doğru-yanlış bölümünde topikal kortikosteroid kullanımı ile ilgili verilen ifadelere çoğunlukla yanlış cevap verildiği görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda aile hekimliği asistanlarının büyük bir çoğunluğunun kırmızı göz hakkında mezuniyet sonrası eğitim almadıkları, göz hastalıkları rotasyonunun gerekli olduğunu düşündükleri ve buna bağlı olarak bu konu hakkında kendilerini yeterli görmedikleri saptanmıştır. Buna rağmen kırmızı göz hastalıklarının isimlerine ve kliniklerine hakim olunduğu ancak tedavilerinde topikal kortikosteroid kullanımı gibi bazı noktalarda eksiklik olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda aile hekimliği asistan eğitiminde, birinci basamakta göz hastalıklarının değerlendirilmesi noktasındaki eğitim ve uygulama sayılarının arttırılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Kırmızı göz, aile hekimliği, bilgi, tutum