Otomatize doku takibinde oluşabilecek hatalar sonrası hasar görmüş dokular için farklı kurtarma protokollerinin etkinliğinin sistematik olarak değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UFUK KAYHAN

Danışman: Kayhan BAŞAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, otomatize doku takip cihazlarında meydana gelen hatalar (örn: kimyasalda aşırı bekleme, havada kuruma) sonucu morfolojik kalitesi bozulan dokuların kurtarılması için farklı reprosesing protokollerinin (Serum fizyolojik, geri takip, kombine) etkinliğini sistematik ve yarı-kantitatif olarak karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, geri takip ve rehidrasyonu birleştiren kombine protokollerin diğer yöntemlere üstün olacağı yönündedir. Gereç ve Yöntem: Deneysel çalışmada, 4 farklı organdan (akciğer, meme, kolon, uterus) alınan doku örneklerine 5 ana başlık, 10 alt başlık altında simüle edilmiş artefaktlar oluşturuldu. Hasarlı dokulara 8 farklı kurtarma protokolü uygulandı. Çift-kör yöntemle iki patolog tarafından değerlendirilen preparatların morfolojik kalitesi 0-12 arasında puanlandı ve gruplar Kruskal-Wallis H testi ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı (p<0,05). Bulgular: Bulgular, en etkili kurtarma protokolünün hasar mekanizmasına göre belirgin bir şekilde değiştiğini göstermiştir. Ağır kimyasal hasar ("Maksimum Süre Ksilende Kalma", C2) senaryosunda, hipotezi doğrulayacak şekilde, geri takip içeren Kombine protokoller Toplam Skor'da en başarılı sonuçları vermiştir (p<0,05). Buna karşın, en ağır kuruma hasarı ("Ksilen Sonrası Maksimum Süre Kuruma", E2) senaryosunda, hipotezin aksine, en basit yöntem olan Serum fizyolojik protokolleri, Kombine protokollere ezici bir üstünlük sağlamıştır (p<0,001). Sonuç: Çalışma, hasarlı dokuların kurtarılmasında "tek tip bir çözüm" olmadığını ve en doğru yaklaşımın, hasarın kimyasal veya fiziksel doğasına göre belirlenen kanıta dayalı bir karar algoritması olduğunu kanıtlamıştır. Serum fizyolojik rehidrasyonu, özellikle ağır kuruma hasarlarında güçlü, ucuz ve etkili bir seçenek olarak öne çıkmaktadır ve laboratuvar pratiğinde ilk müdahale olarak düşünülmelidir. Anahtar Kelimeler: Artefaktlar, Doku Takibi, Histopatoloji, Kurtarma Protokolleri, Reprosesing