Ülseratif kolit hastalarında hastalık aktivitesi ile fekal elastaz düzeyleri arasında ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İZZET BURAK TUNCER
Danışman: Mustafa KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ülseratif kolit ile ekzokrin pankreas yetmezliği arasında ilişki olup olmadığı, ilişki varlığında hastalığın klinik ve endoskopik bulguları ile ekzokrin pankreas yetmezliği korelasyonunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Daha önceki yapılan sınırlı sayıda çalışmalar fekal elastaz ile hastalığın endoskopik ve klinik ilişkisi değerlendirilmemiştir. Ülseratif kolit ile pankreas enzim yetmezliği arasındaki ilişkinin varlığını saptamak tedavi stratejilerinde (enzim replasman tedavisi gibi) değişikliklere gidilmesini sağlayabilir. Gereç ve yöntemler: Bu çalışmaya Ocak 2022-Eylül 2022 tarihleri arasında Sultan 2. Abdülhamit Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine müracaat eden, 18-80 yaş aralığında klinik, laboratuar, endoskopik ve histopatolojik olarak ÜK tanısı almış 42 hasta ve aynı yaş grubunda 42 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplamda 84 hasta dahil edildi. Alınan gaita örneklerinde fekal elastaz değerleri pankreas ekzokrin yetmezliğin varlığını değerlendirmek üzere kullanıldı. Alınan gaita örneklerini PBS (fosfat tamponlu salin) ile bire dokuz oranında sulandırıp, 2000-3000 rpm (dakikada dönme sayısı) de santrifüj işleminden sonra, -80 derecede 6 ay kadar muhafaza edildi. Fekal elastaz düzeyi Human Elastaz ELİSA test kiti kullanılarak belirlendi. Tüm analizler için anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak belirlendi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu basıklık ve çarpıklık değerleriyle (±1,5) kontrol edildi. Analizlerin uygulamasında IBM SPSS 22.0 programı kullanıldı. Bulgular: Araştırmada değerlendirilen vakaların Mayo Klinik Skorlaması değerleri ile 0. ay fekal elastaz (r=0,259, p=0,097) ve Mayo endoskopik aktivite indeksi ile 0. ay fekal elastaz (r=0,243, p=0,122) değerleri arasında anlamlı korelasyon bulunamadı. Araştırmada değerlendirilen vakaların Mayo Klinik Skorlaması değerleri ile 6. ay fekal elastaz (μg/g) (r=-0,375, p=0,014) değerleri arasında anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. Buna ek olarak vakaların Mayo Klinik.Skorlaması değerleri ile kontrol Crp (r=0,462, p=0,002), kontrol Sedimantasyon (r=0,431, p=0,004) değerleri arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. Vakaların Mayo Endoskopik Aktivite İndeksi değerleri ile kontrol Crp (r=0,488, p=0,001), kontrol Sedimantasyon (r=0,453, p=0,003) değerleri arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. Sonuç: Fekal elastaz değerlerini göz önünde bulundurarak hastalık aktivitesi ile ekzokrin pankreas yetmezliğinin korelasyonunu araştırdığımız bu çalışmada anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Ancak 6. aydaki fekal elastaz değerlerimizin klinik aktivitesi ile anlamlı negatif korelasyon gösterdiği görülmüştür. Bu hastaların yakın takibi, hasta-doktor ilişkisinin tesisi ve hasta uyumunun artışı ile açıklanabilir. Anahtar kelimeler: Ülseratif kolit, endoskopik aktivite indeksi, fekal elastaz, ekzokrin pankreas yetmezliği