Frontal fibrozan alopesi ve liken planopilaris hastalarının deri biyopsilerinde melanosit sayılarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYLÜL CEREN BAL BAYAZITLI
Danışman: Seray KÜLCÜ ÇAKMAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Liken planopilaris (LPP) kalıcı saç kaybı ile seyreden bir alopesi tipidir. Frontal fibrozan alopesi (FFA) ise liken planopilarisin bir varyantı olarak kabul edilen, ön saç çizgisinde gerileme ile karakterize bir skatrisyel alopesidir. Klinik olarak birbirinden farklı tablolar sergileyen bu iki alopesi tipinin histopatolojik olarak ayrımını yapmak zordur. Her iki hastalığın da etyopatogenezi net olarak ortaya konamamıştır. Bu çalışmada, etyopatogenezlerine ışık tutmak ve histopatolojik ayrıma yardımcı olabilecek bir ipucu bulabilmek amacı ile FFA ve LPP hastalarının doku örneklerinde melanosit sayısı ve melanosit:keratinosit oranının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Hastanemize başvuran ve deri biyopsisi ile tanı konmuş 22 FFA ve 33 LPP hastası çalışmaya dahil edildi. Patoloji arşivindeki doku bloklarından yeni kesitler alınarak MelanA ve Sry-related HMG-BOX gene-10 (SOX-10) antikorları ile immün boyama yapıldı. Folikül üst kısmında ve epidermiste x40 büyütme alanında melanosit sayıları değerlendirildi. Melanosit:keratinosit oranı <1:10 ise azalmış, ≥1:10 ise normal olarak kabul edildi. Hastaların demografik bilgileri ve hastalık öyküleri retrospektif olarak incelendi. Bulgular: FFA grubunda 16 (%72,7) hastada; LPP grubunda ise 2 (%11,1) hastada azalmış melanosit:keratinosit oranı bulundu. FFA grubunda LPP grubuna göre melanosit:keratinosit oranında istatiksel olarak anlamlı azalma gözlendi. Sayısal olarak değerlendirildiğinde epidermis melanosit sayısı medyan ve çeyrekler arası değerleri (ÇAA) FFA grubunda 4 (3-6), LPP grubunda 8 (5,5-9) olarak bulundu. Folikül üst kısmındaki melanosit sayısı medyan değeri ise FFA grubunda 2 (ÇAA, 1-5) ve LPP grubunda 8 (ÇAA, 5-10) olarak bulundu. FFA grubunda epidermal ve foliküler melanosit sayısı, LPP grubuna göre istatiksel anlamlı düzeyde azalmış bulundu. Sonuç: FFA hastalarında gözenen melanosit sayısındaki azalma LPP ile histopatolojik ayrımında fayda sağlayabilir. Aynı zamanda LPP'nin alt tipi kabul edilen FFA'nın, farklı etyolopatogeneze sahip olduğunu gösteriyor olabilir. FFA'da melanositlere karşı oluşan inflamasyon sonucu melanosit sayısı azalıyor olabilir. Bu hastalıkların etyopatogenezlerinin tam olarak aydınlatılabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Melanosit, Patogenez, Patoloji, Skatrisyel alopesi