Tip 2 diyabetli hastaların beslenme bilgi düzeyleri ve komplikasyonlara yönelik risk algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI CORUT ARTAR

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM) tanılı hastaların beslenme bilgi düzeylerini ve komplikasyonlara yönelik risk algılarını araştırmak ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amaçlandı. Yöntem: Analitik tipteki bu çalışma Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 02.03.2023-01.06.2023 tarihleri arasında başvuran Tip 2 DM tanılı 18 yaş ve üzeri kişilerden çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 210 katılımcı ile gerçekleştirildi. Tarafımızca hazırlanan Hasta Bilgi Formu ile sosyodemografik özellikleri, genel sağlık durumu ve DM'ne ilişkin bilgileri sorgulandı. Antropometrik ölçümleri, açlık plazma glukozu (APG) ve HbA1c düzeyleri kaydedildi. Beslenme bilgi düzeylerini belirlemede Beslenme Bilgi Ölçeği (BBÖ), diyabetin komplikasyonlarına yönelik bilgisini ve risk algısını değerlendirmede Risk Algısı Ölçeği-DM (RAÖ-DM) kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Yaşları 36 ile 85 arasında değişen (ort:59,28±11,58) 210 katılımcının % 62,9'u (n=132 ) kadın idi. Ölçeklerden elde edilen ortalama puanlar RAÖ-DM Risk bilgisi için 2,05±1,28 (min:0-max:3) ve bileşik risk için 2,24±0,54 (min:1,2-max:3,9) iken, BBÖ için ise 88,20±19,14 (min:28-max:124) idi. %33,8'inin (n=71) beslenme bilgisi düşük düzeyde iken, %16,7'sinin (n=35) yüksek ve %31,0'inin (n=65) çok yüksek düzeyde idi. BBÖ puanı ile RAÖ-DM risk bilgisi ve endişe alt boyut puanları arasında pozitif yönlü, RAÖ-DM iyimserlik, kişisel hastalık riski, çevresel risk, bileşik risk bilgisi alt boyut puanları arasında ters yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (hepsi için p:0.001). Sonuç: Çalışmamız; Tip 2 DM'li kişilerin üçte birinin beslenme bilgi düzeylerinin düşük olduğunu göstermiştir. Komplikasyonlara yönelik risk algılarının da orta düzeyde olduğu saptanmış olup algılanan risk arttıkça beslenme bilgi düzeyinin azaldığı saptandı. Hastalığa yönelik risk bilgisi arttıkça ise beslenme bilgi düzeyinin artmakta idi.