Osteoporoz kaynaklı kemik modülasyonunda adrenomedüllinin yeri ve kemik biyobelirteçleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA KURNAZ
Danışman: Fatih ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Osteoporoz, kemik yoğunluğunda azalma ve yüksek kırık riskiyle karakterize bir hastalıktır. Adrenomedüllin hormonunun kemik metabolizmasında rol oynayabileceği düşünülmekle birlikte, osteoporozdaki etkisi henüz tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, osteoporozlu hastalarda adrenomedüllinin (ADM) kemik modülasyonundaki etkisini ve kemik biyobelirteçleri [C-terminal telopeptid-1 (CTX-1), osteoprotegerin, sklerostin, osteokalsin ve tümör nekroz faktör-alfa (TNF-α)] ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli kesitsel klinik çalışma olarak planlanan çalışmaya, osteoporoz tanılı 90 hasta ve osteoporozu olmayan 90 hasta kontrol grubu olarak alındı. Hastaların serum ve plazma numuneleri toplandı. Hastaların demografik, klinik özellikleri, DEXA ve biyokimyasal sonuçları (serum kreatinin, üre, ürik asit, ALP, kalsiyum, PTH, TSH, T3, kortizol, D-vitamini) kayıt altına alındı. Tüm katılımcıların serumlarında ADM, C-terminal telopeptit-1 (CTX-1), osteoprotegerin, sklerostin, osteokalsin ve TNF-α düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Bu çalışmada, postmenopozal kadınlarda osteoporoz ile biyokimyasal ve kemik biyobelirteçleri arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Toplam 180 katılımcı, kemik mineral yoğunluğuna göre normal/osteopeni (Grup-1) ve osteoporoz (Grup-2) olarak iki gruba ayrılmıştır. Osteoporoz grubunda TSH ve T3 düzeyleri düşük; kortizol, D vitamini ve kalsiyum düzeyleri olarak yüksek saptanmıştır (p<0.05). ADM ve CTX-1 düzeyleri Grup 2'de artmış, OPG düzeyleri azalmıştır. Lojistik regresyon analizinde T3, kortizol, Ca, ADM, OPG ve CTX-1 parametreleri osteoporozla anlamlı ilişkili bulunmuştur. ROC analizinde, CTX-1 en yüksek tanısal doğruluğa sahip belirteç olarak öne çıkmış (AUC=0.752), onu Ca (AUC=0.648) ve ADM (AUC=0.615) izlemiştir. Bu bulgular, osteoporozda artmış kemik yıkımının biyobelirteç düzeylerine yansıdığını ve özellikle CTX-1, ADM, Ca ve OPG'nin osteoporozun tanısal değerlendirmesinde anlamlı katkılar sağlayabileceğini göstermektedir. Sonuç: Bu parametrelerin hiçbirinin duyarlılık ve özgüllük toplamı, klinik pratikte tek başına tanı için gerekli olan 170 eşiğine ulaşamamıştır. Bu bulgular, tek bir biyobelirtece güvenmenin yetersiz kalacağını göstermekte olup gelecek çalışmalar, bu tür çoklu biyobelirteç panellerinin klinik etkinliğini ve prediktif değerini daha detaylı araştırmalıdır. Anahtar kelimeler: Adrenomedullin, C-terminal telopeptid, Osteokalsin, Osteoprotegerin, Osteoporoz, Sklerostin