Acil serviste ve acil (genel) yoğun bakımda entübe hastalarda entegre pulmoner indeks hesaplanması ve mortalite veya weaning zamanı ilşkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT GÜZEL
Danışman: Ramazan KÖYLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Entegre Pulmoner İndeks, ventilasyon ve oksijenizasyonu değerlendirmek için kullanılan nabız, solunum sayısı ,saturasyon ve end-tidal karbondioksit ölçümlerini tek bir değer olarak sunan klinisyenlerin solunum monitorizasyonunu kolaylaştıran bir parametredir. Biz bu çalışmada prospektif olarak entübe hastalarda Entegre Pulmoner İndex hesaplanması ile entübe hastaların weaning zamanı veya mortalite açısından ilşkisini göstermek istedik. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 1 Ocak 2021 ve 1 Eylül 2021 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Acil serviste entübe edilen ve Acil yoğun bakımda yatmakta olan 18 yaş üstü hastalarda End-tidal karbondioksit(etCO2), kalp hızı, pulse oksimetre ile bakılan saturasyon(sat02), solunum sayısı değerleri ölçülerek Entegre Pulmoner İndeks hesaplanması ve bu verilerin ek hastalıkları ile birlikte mortalite veya weaning üzerine etkilerini prospektif olarak değerlendirmeyi planladık. İstatistiksel analizler SPSS 19.0 for Windows kullanılarak yapılmıştır. Tanımlayıcı ölçütler; ortalama ve standart sapma, yüzde dağılımı olarak sunulmuştur. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile kontrol edilmiştir. Gruplar arasındaki dağılımların karşılaştırılması için ki-kare analizi, parametrik koşulların sağlandığı durumlarda ortalamaların karşılaştırılması için Student-t testi, sürekli değişkenler arasındaki korelasyonun incelenmesi için pearson korelasyon testi, EPI skorunun mortaliteyi kestirmedeki değerinin incelenmesi için ROC analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi için p<0.05 olarak alınmıştır. Birincil sonuç değişkeni : Çalışmaya alınan hastaların birincil sonuç değişkeni Entegre Pulmoner indeksin ilk ve son günü ölçülüp bu değerlerin hastanın weaning(venilatörden ayrılma) zamanını öngördürecek ölçüttür. viii İkincil sonuç değişkeni : EPİ, apnenin neden olduğu hipoksemi için sunduğu erken uyarı puanı ile hastanın solunum durumunun kolay ve hızlı bir şekilde değerlendirilmesine ve riskli durumlarda erken müdahale edilmesine olanak sağlar. Müdahaleye rağmen EPİ skorunun düşük seyretmesi mortalite açısından fikir verebilir. Bulgular: Bu prospektif gözlemsel cohort çalışması Konya 'da 3.Basamak sağlık hizmeti veren akademik bir bölge hastanesinin acil servisine ait 3.Basamak yoğun bakımında yürütüldü. Bu acil servis yılda yaklaşık 350.000 hastaya hizmet vermektedir. Acil servis yoğun bakımı ise yıllık yaklaşık 1000 hastayı kabul etmektedir. Çalışma 1 Ocak 2021 ve 1 Eylül 2021 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmaya toplam 68 hasta dahil edildi. 68 hastanın 46'i erkek (67) ve 22'ü (33) kadındı. Sağ ve ex gruplar arasında yapılan istatiksel karşılaştırma sonucunda ex olanların yaşları ortalamalarının (61,0±18,2) sağ kalanlarınkine (49,3±24,7) göre istatiksel olarak anlamı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır(p:0,03). Sağ kalanların EPİ ilk değerleri ortalamalarının (5,9±3,4) ex olanların ortalamalarına (4,1±3,1) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır(p:0,03). Sağ kalanların EPI son değerleri ortalamalarının (9,6±1,3) ex olanların ortalamalarına (1,6±1,7) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır(p<0,001). Yapılan korelasyon analizi sonucunda EPI Skoru ile pH, PCO2 arasında pozitif yönde düşük yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde , pCO2 ile negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon olduğu saptandı. Yapılan korelasyon analizi sonucunda EPI skoru ve yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı (p=0,052) Yapılan istatistiksel analiz sonucunda Astım ya da KOAH hastalığı olanların EPI skorları ortalamalarının olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı(p:0,007). EPI skoru değerinin mortalite gelişimini kestirmedeki ROC analizi sonucunda eğri altında kalan alan 0,65 (%95GA 0,52-0,76), youden indeksi 0,29 p değeri 0,03'dir. ix Yapılan istatistiksel analiz sonucunda EPI skoru değerinin mortalite gelişimini kestirmedeki değerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Entübe hastada EPİ skoru aynı anda kalp hızı, solunum sayısı, saturasyon ve end-tidal CO2'i değerlendirip hastanın ventilatörden ayırma (weaning) zamanını belirlemeye yardımcı olmakta, bu sayede weaning başarısını arttırmakta ve mortaliteyi öngörmede önemli bir yer tutmaktadır. Anahtar kelimeler: EPİ, Weaning , Entübe hastalarda mortaliteyi öngörme