Çok ilaca dirençli tüberküloz vakalarında balgam kültür konversiyonunu etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL ÖZDEMİR DEMİRCİ
Danışman: Dursun TATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Balgam kültür konversiyonu çok ilaca dirençli tüberküloz vakalarında tedavi etkinliğinin önemli bir ara göstergesi olarak kabul edilir ve halk sağlığı açısından balgam konversiyonuna kadar geçen sürenin kısaltılması önemli bir enfeksiyon kontrol yöntemidir. Kültür konversiyon süresinin uzaması genellikle kötü tedavi sonuçlarıyla ilişkilidir. Bu çalışmada çok ilaca dirençli tüberküloz vakalarında balgam kültür konversiyonunu etkileyen faktörleri araştırmak amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmamız retrospektif olgu kontrol çalışması olarak tasarlanmış olup, Ocak 2010- Ocak 2020 tarihleri arasında SBÜ Dr.Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Tüberküloz Kliniğinde ÇİD-TB tanısıyla takip edilen ve bilgilerine eksiksiz ulaşılan 108 hasta çalışmaya dahil edildi. Balgam konversiyonu, ÇİD-TB tedavisi başlanan vakalarda en az 30 gün aralarla alınmış iki grup balgamın kültürleri negatif saptandığında ilk negatifliğin olduğu tarih olarak alındı. Hastaların median konversiyon zamanı 2 ay olarak belirlendi. Vakaların yaş, kilo, cinsiyet, uyruk, sigara, alkol, madde kullanımı gibi demografik özellikleri, ek hastalık varlığı, daha önceki tüberküloz öyküsü, başlangıç ilaç duyarlılık testi sonuçları, radyolojik yaygınlık, yan etki ve komplikasyon gelişimi bilgileri incelenerek, bu süreden önce ve sonra konversiyon negatifliği gerçekleşen olgular karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan olguların 32'si(%29,6) kadın, 76'sı(%70,4) erkekti. Olguların yaş ortalaması 45,30, vücut ağırlığı ortalaması 60,1 kg idi. Olguların %57,4 (n=62)'ünü yeni olgular, %42,6 (n=46)'sını da önceden tedavi görmüş olgular oluşturmaktaydı. Yüz yedi(%99,1) olguda akciğer TB, 6 (%5,5) olguda akciğer ve akciğer dışı organ tutulumu, 1 (%0,9) olguda ise sadece plevra TB mevcuttu. İDT sonuçları incelendiğinde tüm olgularda INH ve RİF direnci saptandı, INH ve RİF direncine ek olarak 65 (%60,2) olguda SM direnci, 44 (%40,7) olguda EMB direnci, 33 (%42,9) olguda PRZ direnci saptandı. Radyolojik görüntülemeleri incelendiğinde 24(%22,2) olguda tek taraflı tutulum, 84(%77,8) olguda iki taraflı tutulum izlendi. Tedavi başlanan hastaların 64(%59,3)'ünde ilaç yan etkisi görüldü. Çalışmamızda median kültür konversiyon süresi 2 ay olarak bulundu. Olguların %66'sında ilk iki ayda konversiyon izlendi. Yaş, cinsiyet, uyruk, alkol kullanımı ile kültür konversiyon süresi arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Önceki tüberküloz öyküsü, ek hastalık varlığı, INH ve RİF direncine ek ilaç direnci varlığı, radyolojik yaygınlık, yan etki gelişimi ile kültür konversiyon süresi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Düşük vücut ağırlığı ve sigara içiciliği balgam kültür konversiyonunu uzatan değişkenler olarak saptandı. Sonuç: Balgam kültür konversiyon süresinin kısalması parenteral ilaçlar içeren başlangıç dönemi tedavisini kısaltacak ve bulaşıcılığı daha erken ortadan kaldıracaktır. Bu nedenle erken dönemde etkin ÇİD-TB tedavisiyle birlikte kültür konversiyonunu etkileyen faktörleri belirlemek ve gerekli önlemleri almak gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: ÇİD-TB, balgam konversiyonu, ilaç duyarlılık