Gestasyonel diyabetes mellitus tanılı bir grup gebenin postpartum beşinci yıllarına bakış
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE İLERİ
Danışman: Umut GÖK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Gestasyonel diyabet; gebelikte ortaya çıkan, çeşitli derecelerde hiperglisemiye neden olan karbonhidrat intoleransı olarak tanımlanır. Gestasyonel diyabet gebelikte;preeklampsi, hidramniyoz, makrozomi ve gestasyonel yaş için büyük bebek, fetal organomegali, perinatal morbidite, neonatal respiratuar problemler ve metabolik sorunlar gibi olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. Doğum sonrasındaki sonuçlar ise yakın zamanda ortaya koyulmaya başlanmıştır. Gestasyonel diyabet postpartum taramalarında diyabet, prediyabet, hipertansiyon, obezite, metabolik sendrom, kardiyovasküler hastalıklar, serebrovasküler hastalıklar gibi birçok hastalıkla ilişkilendirilmiştir. Bizim çalışmamızda da amacımız gestasyonel diyabet öykülü hastaların gebelikte ve postpartum beşinci yılda serum biyokimyasal değerleri ile, aldıkları ilgili olabilecek tanıları retrospektif olarak tarayarak gestasyonel diyabetin uzun dönemde yaratabileceği sorunları değerlendirmektir. MATERYAL VE METOD: Çalışmada İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 01.01.2009-01.01.2013 yılları arasında doğum yapmış ve ilk kez Gestasyonel Diyabetes Mellitus ICD 10 tanısı almış 147 gebe çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, doğum haftası, doğum şekli, bebek doğum kilosu, ALT, AST, üre, kreatin, açlık kan glukozu, tokluk kan glukozu, HbA1C, glisemik durumu ve hedef değerlere ulaşıp ulaşamadığı, TİT değerleri, TSH incelenmiş; 5.yıl takiplerinde bu değerlere lipid profili, hastanın aldığı tanılar ve kullandığı ilaçlar eklenmiştir. Hastalara ait bilgilere hastanenin klinik data sistemi (probel) ve medulla üzerinden ulaşılmıştır. Sonuçların değerlendirilmesinde p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Analizlerde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen gebelerin doğum sırasındaki yaşları ortalama 31,3±5,8; bebek doğum kilosu ortalama 3257±823gr, doğum haftası ortalama değeri 37,5±3,1 hafta . Primer sezaryen %46,9, vajinal doğum ise %19.7 olarak saptanmıştır. Gestasyonel diyabet ile komplike olmuş gebelik ve postpartum değerlerden ALT,AST, üre, kreatin, açlık ve tokluk kan glukozu, HbA1C,TSH 5.yıl takibinde gebelikteki değerlere göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır.TİT keton, TİT proteinde anlamlı düşüş gözlenirken.TİT glukoz değeri anlamlı değişim göstermemiştir. Gebe hastaların sadece %19,7'sinin hedef glisemik değerlere ulaştığı; postpartum 5.yıl takipte ise %46'sının tip 2 diyabete progrese olduğu, bunlardan %38,1'inin non-regüle, %7,5 hasta regüle, %1,4 tanı almamış veya tedavi başlanmamış diyabet olduğu görülmüştür. 5.yıl takipte hastaların %21,8 prediyabetik, %31,3 olgu ise normoglisemik saptanmıştır. Lipid profili postpartum takibinde total kolesterol ortalama değeri 198.3±45,7mg/dl, HDL 47.8±11.3mg/dl, LDL 130,4±74,1 mg/dl ve trigliserid 188±180,5 mg/dl olarak saptanmıştır. Hastaların diyabet tanıları dışında göğüs ağrısı (%21,8), hipertansiyon(%17,7), hiperlipidemi (%15), obezite(%8,8), aterosklerotik kardiyovaskler hastalık (%5,4); daha az sıklıkla olmak üzere sırasıyla: kardiyak aritmi, metabolik bozukluklar, çarpıntı, kronik iskemik kalp hastalığı, geçici serebral iskemik atak, kronik böbrek yetmezliği, serebrovasküler hastalık, serebral enfarktüs, hiperkolesterolemi, tromboz ve emboli, intraserebral hemoraji, koagülasyon bozukluğu, pulmoner emboli, koroner arter hastalığı, senkop ve bayılma tanıları aldığı görülmüştür. Diyabetik ilaç kullanan hastalarda %21'i sadece oral antidiyabetik, %9.5 sadece insülin, %15,6'sı ise kombine tedavi kullanmaktadır. Ayrıca antihipertansif, antianjinal, lipid düşürücü, antitrombositer, antikoagülan ilaç kullanan hastalar saptanmıştır. SONUÇ: Postpartum periyodu gestasyonel diyabetin olumsuz sonuçlarının erken yakalanması adına önemli zaman dilimidir. Biyokimyasal incelemeler gelecekte ortaya çıkabilecek hastalıkların erken saptanmasına olanak sağlamaktadır. Çalışmamızda postpartum 5.yıl takipte incelenen biyokimyasal değerlerde anlamlı farklılıklar gözlenmiş olup olguların çoğunun GDM ilişkili olabilecek çeşitli hastalık tanıları aldığı görülmüştür. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde toplum sağlığını gözetmek ve sağlık harcamalarını azaltmak amacıyla bu grup hastalara doğum sonrası sık kontroller yapılarak gereğinde koruyucu öneriler ile tedaviler verilmelidir. ANAHTAR KELİMELER: gestasyonel diyabetes mellitus, postpartum tarama