Omalizumab tedavisine dirençli hastalarda IgE reseptör inhibisyonu ile ilişkili genlerin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA EMRE TURAN TAŞOLAR
Danışman: Ender Mehmet ÇOŞKUNPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı şiddetli astım hastalarının tedavisinde kullanılan bir monoklonal antikor olan "Omalizumab" molekülüne dirençli hastalarda IgE ve reseptörleri ve ilişkili genlerin direnç mekanizmasındaki rollerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza şiddetli alerjik astım tanısı almış, standart bronkodilatör tedavi yanında Omalizumab tedavisini en az 16 hafta kullanmış olan hastalardan gönüllü olanlar dahil edildi. Gönüllüler 2 gruba ayrıldı. Birinci grup omalizumab tedavisi ile klinik ve semptomatik iyileşme sağlanan, hastalığı kontrol altına alınmış olanlardan; ikinci grup ise omalizumab tedavisine rağmen yeterli klinik, semptomatik iyileşme hali tespit edilmemiş, tedaviden fayda görmeyen hastalardan oluşturuldu. Periferik kan örneklerinden DNA izolasyonu ve tüm ekzom dizileme analizi yapılarak Omalizumab molekülüne direnç ile ilişkili olabilecek varyantların tespiti yapıldı. Bulgular: Tüm ekzom dizileme analizi sonuçlarına göre toplamda 836 gb veri elde edilmiştir. Genomik değerlendirme sonucunda hastaların patojenik, olası patojenik ve benign varyantları tespitleri edilmiştir. Omalizumab dirençli grupta homozigot mutasyon tespit edilen varyantlar IGHE (rs rs61984224, rs61984222), IGHG2 (rs11626188), C3 (rs11085194), DOCK8 (rs10217719), SLC9A3 (rs2303736); heterozigot mutasyon tespit edilen varyantlar FCER2 (rs2287867, rs2287868, rs55828544), IL4R (rs1801275), IL1RL1 (rs1041973); allelik olarak anlamlı varyantlar DOCK8 (rs10217568, rs10758598, rs1329377, rs145010074), FCER2 (rs11672993), IL4R (rs3024570, rs3024544, rs3024536), IL1RL1 (rs12999542); sadece tedaviye cevapsız grupta tespit edilen varyantlar IL4R (rs1805015, rs3024676, rs1805016, rs2234924, rs1805013, rs2234898, rs2234900, rs1805011), FCER1G (rs11590967) lardır. Ayrıca FCER2, FCGR2B, GATA2, WDPCP genlerinde de veri tabanlarında daha önce tanımlanmamış yeni (novel) varyantlar tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız bu alanda yapılan ilk yeni nesil dizileme çalışması olması açısından özgündür ve bulgularımız literatüre önemli katkılar sunmaktadır.