Ratlarda yanık sonrası debridman yapılan defektin otogreft ile rekonstrüksiyonunun bal ve kenevir yağı ile iyileşmesinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PLASTİK REKONSTRÜKTİF VE ESTETİK CERRAHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMED ŞAMİL GÜVEL

Danışman: Hasan Murat ERGANİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada yanık yaralarında greft canlılığı ve yara izi oluşumu üzerindeki farklı topikal tedavilerin etkilerinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yanık yaralarında bozulan kan dolaşımı, greftin hayatta kalmasını ve yaranın iyileşmesini olumsuz etkileyerek ciddi fonksiyonel ve estetik sorunlara yol açar. Bu araştırmada ise standart bir antimikrobiyal tedavi olan nitrofurazon ile bal ve kenevir yağının etkinliği karşılaştırmıştır. Çalışmada kullanılan Bingöl Balı, antibakteriyel ve antioksidan özellikleriyle bilinirken; kenevir yağı, anti-enflamatuar ve analjezik etkileriyle öne çıkmaktadır. Bir sıçan yanık modelinde yürütülen çalışmada dört farklı tedavi grubu (nitrofurazon, bal, kenevir yağı ve bal+kenevir yağı kombinasyonu) oluşturulmuştur. Vaskülarizasyon, pigmentasyon, doku sertliği ve Vancouver Yara İzi Skoru parametreleri beşer gün aralıkla ölçülmüştür. Sonuçlarda, nitrofurazon grubunda zamanla vaskülarizasyonun arttığını, ancak diğer iyileşme metriklerinde belirgin bir üstünlük sağlamadığını göstermiştir. Bal ve kenevir yağının tek başına kullanımları sınırlı bir etki gösterirken, bu iki maddenin kombine edildiği grupta sinerjistik bir etkiyle karşılaşılmıştır. Bal+Kenevir Yağı grubunda, diğer gruplara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az doku sertliği ve en düşük skarlanma skorları gözlemlenmiştir. Ayrıca bu grupta pigmentasyonda geçici bir azalma kaydedilmiştir. Histolojik olarak ise gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Sonuç olarak bu deneysel çalışma, bal ve kenevir yağının beraber kullanımının, yanık sonrası greft uygulamalarında yara iyileşmesini desteklemek ve skar kalitesini artırmak için umut verici bir yaklaşım olabileceğini ortaya koymuştur. Bulguların klinik pratiğe aktarılabilmesi için daha ileri araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yanık, Plastik Cerrahi, Yara iyileşmesi, Yara izi, Skar