Astım tanılı adölesanlara verilen sağlık bakım geçişine dayalı eğitimin geçişe hazır oluş durumuna, öz etkililiğe, memnuniyet ve bilgi düzeyine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA DİNÇ

Danışman: Dilek YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, astım tanılı adölesanlara verilen sağlık bakım geçişine dayalı eğitimin geçişe hazır oluş durumuna, öz etkililiğe, memnuniyet ve bilgi düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla, ön test-son test randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma Nisan 2022-Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk İmmünoloji ve Alerji Polikliniği'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 14-18 yaş arasındaki astım tanılı 60 adölesan oluşturmuştur. Araştırma 26 müdahale ve 26 kontrol grubu olmak üzere 52 adölesan ile tamamlanmıştır. Veriler "Adölesanın Sosyodemografik Bilgi Formu", "Geçişe Hazır Oluşu Değerlendirme Ölçeği", "Astımlı Çocuk ve Adölesanlar İçin Öz Etkililik Ölçeği", "Geçiş Bakım Memnuniyeti Değerlendirme Ölçeği" ve "Astım Hastalığına İlişkin Bilgi Değerlendirme Formu" ile ön test ve son test olarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki her adölesanla üç ay boyunca sağlık bakım geçişine dayalı toplam altı online eğitim ve dört yüz yüze görüşme yapılmıştır. Adölesanlara hastalıklarına yönelik ve pediatrik bakımdan yetişkin bakıma geçiş hazırlığı ile ilgili eğitim verilmiştir. Yetişkin göğüs hastalıkları hemşire ve doktor ile görüşmesi ve bilgi edinmesi sağlanmıştır. Kontrol grubundaki adölesanlara herhangi bir eğitim verilmemiş ve rutin uygulamada olduğu gibi kontrolleri kapsamında bilgilendirme almışlardır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, bağımsız örneklem t testi, Wilcoxon testi, bağımlı örneklem t testi, ki kare analizi ve kukla (Dummy) değişkeni kullanılmıştır. Bulgular: Müdahale grubundaki adölesanların son test Geçişe Hazır Oluş Değerlendirme Ölçeği, Astımlı Çocuk ve Adölesanlar İçin Öz Etkililik Ölçeği, Astım Hastalığına İlişkin Bilgi Değerlendirme Formu toplam puanları ve geçiş bakımı memnuniyet düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Astım tanılı adölesanlara verilen sağlık bakım geçişine dayalı eğitim geçişe hazır oluş ve öz etkililik düzeyinin artmasında etkiliydi. Astım tanılı adölesanlara pediatrik bakımdan yetişkin bakıma geçişte hemşire liderliğinde geçiş hazırlığına yönelik eğitim verilmesi önerilmektedir.