Ratlarda steroidin indüklediği femur başı osteonekrozu üzerine ferulik asitin kemoprofilaktik etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES BAŞER
Danışman: Oktay ADANIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında, sıçanlarda steroidle indüklenen femur başı osteonekroz (FBON) modelinde Ferulik Asit tedavisinin antioksidan, anti apoptotik, osteoblastik, osteoprotektif ve hipolipidemik etkilerinin biyokimyasal, histopatolojik, histomorfometrik ve immunohistokimyasal açıdan değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Toplam 32 adet Sprague-Dawley cinsi genç-erişkin dişi sıçan, randomize olarak dört gruba ayrıldı. Kontrol grubuna deney gruplarına enjeksiyon yapıldığı günlerde intraperitoneal/intramüsküler salin solüsyonu verildi. Ferulik asit grubuna deney grubuna enjeksiyon yapıldığı günlerde intraperitoneal/intramüsküler salin solüsyonu verildi. Dört hafta boyunca oral yolla Ferulik asit (50 mg/kg/gün) uygulandı. AVN ve AVN+Ferulik asit gruplarına FBON modeli oluşturmak için Lipopolisakkarit (LPS) (20 μg/kg) ve Metilprednizolon (MPS) (40 mg/kg) enjeksiyonları yapıldı. AVN+Ferulik asit grubunda FBON indüksiyonu birlikte her gün ve günde bir kez oral yolla Ferulik asit (50 mg/kg/gün) uygulandı. Tüm sıçanlar dördüncü haftanın sonunda genel anestezi altında intrakardiyak kan alma ve sakrifikasyon işlemine tabi tutuldu. Sakrifikasyon sonrası sağ femurları cerrahi olarak çıkartıldı. Alınan serumlar ELISA yöntemi ve biyokimyasal inceleme için saklandı. Femur başı dokuları histopatolojik, histomorfometrik ve immünohistokimyasal açıdan incelendi. Bulgular: Histopatolojik bulgularda AVN+Ferulik asit grubunda, AVN grubuna kıyasla femur başında osteonekrozun ve anomalilerin azaldığı, hayvanların yarıdan fazlasında kemik trabeküllerinin kontrol grubuna benzer şekilde bütün ve düzenli yapısını koruduğu, boşlukların ve aralıkların yok olduğu görüldü. Trabeküllerde osteosit sayısının normale yaklaştığı görüldü. Piknotik hücrelerin ve boş lakünlerin sayısının azaldığı görüldü. İmmünohistokimyassal bulgularda ise AVN grubunda Bcl-2 seviyesi anlamlı olarak azalarak 28,34 ± 11,00'e düştüğü tespit edildi (P=0,0002). Ferulik asit uygulaması yapılan AVN+İlaç grubunda ise Bcl-2 seviyesi 32,77 ± 12,07 olarak ölçülerek, AVN grubuna göre hafif bir artış izlendi. Ferulik asit uygulanan AVN+İlaç grubunda PECAM/CD31 ekspresyonu 3,14 ± 1,46 seviyesine ulaşarak AVN grubuna kıyasla bir miktar artış gösterdi. Ancak, bu düzey kontrol ve ilaç grubuna göre hala daha düşük bulundu. FBON modelinde femur başı dokusunda endotel hücrelerinin primer regülatörü olan anjiyogenik faktör VEGF immünreaktiviteleri incelendi. AVN grubunda VEGF seviyesi anlamlı olarak azalarak 138,34 ± 10,07 olarak tespit dildi. AVN+İlaç grubunda ise VEGF ekspresyonu 150,8 ± 14,61 seviyesine ulaşarak AVN grubuna kıyasla anlamlı bir artış gösterdi. Sonuç: Tüm verilerimiz, sıçanlarda oluşturulan FBON modelinde lipopolisakkarit ve steroid kaynaklı oluşan DNA oksidatif ve lipit peroksidatif hasarın bir sonucu olarak ortaya çıkan kemik, vasküler ve hematopoetik hücre hasarlarının iyileştirilmesinde ve hasarın azaltılmasında Ferulik Asit uygulanmasıyla başarılı bir sonuç alınabileceği gösterilmiştir. Bu antioksidan, endotel koruyucu ve apopitoz önleyici etki, erken evre osteonekroz için umut verici bir tedavi olabilir. Anahtar Kelime: Ferulik asit, femur başı osteonekroz, metilprednizolon, lipopolisakkarit