Hormon reseptör pozitif her 2 negatif metastatik meme kanserli hastalarda cdk 4/6 inhibitörlerinin kullanımının yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDEF TATAR
Danışman: Ömür Berna ÇAKMAK ÖKSÜZOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı, HR+/HER2- metastatik meme kanseri tedavisinde kullanılan CDK4/6 inhibitörleri ile tedavinin, hastaların yaşam kalitesi üzerine etkilerini göstermektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği' nde takip ve tedavi edilen, HR+/HER2- CDK 4/6 inhibitörü tedavisi başlanmış 83 gönüllü metastatik meme kanseri hastası dahil edildi. Hastalara ayrıntılı bilgi verildi ve bilgilendirilmiş gönüllü olur formları alındı. Bilişsel fonksiyonları etkileyecek düzeyde nörolojik veya psikiyatrik hastalığı olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastalara demografik, klinik ve patolojik özelliklerini gösteren, araştırmacının kendisi tarafından hazırlanan 13 soruluk form ile 23 soruluk EORTC QLQ-BR23 ve 37 soruluk FACT-B anketleri yöneltildi. Anketler, araştırmacı tarafından, hastaların bizzat kendisine uygulandı. Hastaların, CDK 4/6 inhibitörleri ile tedavi başlangıcında ve 3. ve/veya 6. aylarda yapılan EORTC QLQ-BR23 ve FACT-B anketlerine verdikleri cevaplar karşılaştırılarak istatistiksel analizleri yapıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 83 hastanın ortanca CDK 4/6 inhibitörü başlanma yaşı55 olarak saptandı. Hastaların %65,1' inin tanı anında evre 4 olduğu görüldü. Hastalar, %90,4 oran ile en çok Luminal A alt grubuna dahildi. CDK 4/6 inhibitörü tedavisinin %59 oran ile en çok birinci basamakta uygulandığı görüldü. EORTC QLQ-BR23 ve FACT-B anketinin bazı alt grup analizlerinin sonucunda, CDK 4/6 inhibitörlerinin, yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu gösterildi. CDK 4/6 inhibitörlerinin tanı anında metastatik olan hastalarda ve birinci basamakta kullanıldığında yaşam kalitesi üzerine anlamlı etkisi olduğu görüldü. Elli beş yaş üstü hastalarda, tedavi sonrası EORTC QLQ-BR23 ve FACT-B bedeni durum ve sosyal-aile durumu alt gruplarının analizlerinde olumlu anlamda istatistiksel olarak fark gösterildi. Çalışmada, palbosiklib ve ribosiklib ile gelişen en sık yan etkinin %71,1 ile nötropeni olduğu görüldü, bunların %47' si grade 3 nötropeni olarak saptandı. Sonuç: Çalışma sonucunda, HR+/HER2- metastatik meme kanserli hastalarda, CDK 4/6 inhibitörlerinin yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisini gösterdik. CDK 4/6 inhibitörleri ile, özellikle birinci basamakta başlanan hastalarda ve 55 yaş üstü hastalarda anlamlı fark bulunması, hastaları sistemik kemoterapinin toksik etkilerine maruz bırakmadan, daha iyi yaşam kalitesi sunabileceğimiz bir tedavi seçeneği olabileceğini düşündürmektedir. Yaşam kalitesi açısından yeterli çalışmanın bulunmaması nedeniyle başladığımız çalışmamızın, daha fazla hasta sayısı, daha uzun takip süresi ve sistemik kemoterapi ile CDK 4/6 inhibitörlerinin yaşam kalitesi açısından karşılaştırma çalışmalarına yol göstereceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: CDK 4/6 inhibitörleri, hormon reseptörü pozitif meme kanseri, metastatik meme kanseri, yaşam kalitesi