Çocuk yoğun bakim ünitesinde terapötik plazma değişimi uygulanan hastaların değerlendirilmesi ve prognoza etki eden faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE YAZAR
Danışman: Seher ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Terapötik Plazma Değişimi (TPD) immünkompleksler, kriyoglobulinler, otoantikorlar, endotoksinler gibi büyük molekül ağırlıklı patojen maddelerin tedavi amacıyla vücuttan uzaklaştırılması için uygulanan ekstrakorporeal bir işlemdir. Bu tedavi yöntemi ile ilgili veriler genellikle erişkin temellidir ve pediatrik veriler yetersizdir. Bu araştırmanın amacı, TPD uygulanan çocuk hastalarda endikasyon, komplikasyon, prognoz, prognoza etki eden risk faktörlerinin incelenmesi ve işlemin çocuk hastalar üzerinde güvenliği ve etkinliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2017-Ekim 2020 arasında çocuk yoğun bakım ünitesinde TPD uygulanan hastalara ait demografik, klinik ve laboratuvar verileri, hasta dosyalarının retrospektif olarak incelenmesi ile elde edildi. Bulgular: 57 hastaya toplam 334 seans TPD uygulandı. Erkek/kız oranı:1/1.19, yaş aralığı 1-215 aydı (ort ±SS: 122,16± 63,01). Endikasyonların American Society for Apheresis (ASFA) kriterlerine göre %24.6'sı (n=14) kategori I, %14'ü (n=8) kategori II, %50.9'u (n=29) kategori III'te yer almakta idi. En sık endikasyonun sepsis ilişkili multiorgan disfonksiyon sendromu (n=16, %28.1) olduğu bulundu. İşlem sırasında %33.2 oranında komplikasyon görüldü, en sık komplikasyonların kateter ilişkili olduğu saptandı (%17.5). Komplikasyonlar hafif-orta şiddetteydi, hayatı tehdit eden bir komplikasyon gelişmedi. Yalnız TPD uygulanan hasta sayısı 28 (%49.1), sürekli renal replasman tedavisi (SRRT) ile birlikte uygulanan hasta sayısı 22 (%38.6), hem SRRT hem de ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (ECMO) ile birlikte uygulanan hasta sayısı 7 (%12.3) idi. Sağkalım oranları; tek başına TPD uygulanan hastalarda %92.9, SRRT ile birlikte uygulanan hastalarda %22.7, hem SRRT hem de ECMO ile birlikte uygulanan hastalarda ise %28.6 saptandı. SRRT uygulanan hastalarda mortalite riskinin 16.06 kat arttığı tespit edildi. Sepsis ilişkili multiorgan disfonksiyon sendromu (MODS) olan hasta grubunun en çok mekanik ventilasyon ihtiyacı olan, organ yetmezliği sayısı en yüksek olan ve mortalite oranının en fazla olduğu hastalardan oluştuğu saptandı. Genel sağkalım oranı %42.1'di. Kaybedilen hastalarda komorbid hastalık varlığı, mekanik ventilasyon ihtiyacı, mekanik ventilatör gün sayısı, inotrop ilaç ihtiyacı, organ yetmezliği sayısı ve PRISM skorunun daha yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç: TPD uygun endikasyonla ve deneyimli bir ekip tarafından uygulandığında tedavi sonuçları yüz güldürücü olabilmekte, etkinliği artmakta ve komplikasyon oranı azalmaktadır. Çalışmamızda işlemin en sık uygulandığı grup olan sepsis ilişkili MODS hastalarında TPD'nin geleneksel tedavi seçeneklerine ek olarak erken dönemde uygulanması gerektiğini düşünmekteyiz. Pediatrik hastalarda endikasyonların ve prosedür uygulamalarının standardize edilmesi gerekmektedir. Bu konuda çok merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Terapötik plazma değişimi, çocuk yoğun bakım, kritik çocuk hasta