Tip 2 diyabetes mellitus tanısı olan ve statin grubu ilaç kullanan hastalarda yağlı pankreas incelemesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF PARLAR
Danışman: Mustafa KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Pankreas yağlanması, pankreasta artan yağ birikimi ile karakterize edilen bir durumun adıdır. Klinik önemi son zamanlarda dikkat çektiğinden, nispeten yeni bir hastalık antitesidir. En sık obezite ve metabolik sendroma bağlıdır, diğer etyolojik faktörler arasında bazı pankreas hastalıkları, toksik maddeler veya viral hastalıklar yer alabilir. Pankreasta lipit infiltrasyonu sadece morfolojiyi değil aynı zamanda metabolik fonksiyonları da tehlikeye atan bozukluklara neden olur. Yağlı pankreasın regresyonuna yönelik çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmadaki amaç Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM) tanısı olan hastalarda tespit edilen pankreas yağ yüzdesinin statin tedavisinden etkilenip etkilenmediğini göstermektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Tek merkezli ve kesitsel nitelikteki bu çalışma, 18-70 yaş arasındaki Tip 2 DM tanılı statin tedavisi alan 70 hasta ve Tip 2 DM tanılı statin kullanmayan 70 hasta ile yapıldı. Hastaların poliklinik ziyareti esnasında cinsiyet, yaş, eğitim durumu, BMI (Body Mass Index), bel çevresi, alkol kullanımı, hastalık süresi, ek komorbiditeleri, kullandığı ilaçlar ve diğer medikal bilgileri kaydedildi. Hastaların hemogram, biyokimyasal incelemeleri ile mevcut MR ve Hepatobiliyer Ultrasonografi görüntüleri incelendi. BULGULAR: Statin kullanan vakaların pankreas yağ fraksiyonu medyan değerlerinin, statin kullanmayan vakaların pankreas yağ fraksiyonu medyan değerlerinden istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p=0,024) bulundu. Statin grubunda karaciğer yağ fraksiyonu değerleri ile BMI (r=0,442, p<0,001) ve bel çevresi (r=0,301, p=0,012) değerleri arasında ve pankreas yağ fraksiyonu değerleri ile BMI (r=0,310, p=0,010) ve bel çevresi (r=0,343, p=0,004) değerleri arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. 40 mg/gün atorvastatin eşdeğer dozunda statin kullanan hastaların karaciğer yağ fraksiyonu 10 ve 20 mg/gün kullananlara göre istatistiksel açıdan anlamlı seviyede (p=0,007) daha düşük saptandı. Pankreas yağ fraksiyonu ortalamalarında ise farklı doz statin kullananlar arasında istatiksel açıdan anlamlı seviyede bir fark görülmedi (p=0,122). Statin alanlar kendi arasında hangi tür statini aldığına göre gruplandığında, ix rosuvastatin alan grupta pankreas yağ fraksiyonu medyan değerlerinin istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklılık gösterdiği (p=0,021), gruplar arasında karaciğer yağ fraksiyonu medyan değerlerinin ise istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklılık göstermediği (p=0,351) bulundu. SONUÇ: Statin tedavisi almanın pankreas yağlanmasında azalma yapmadığı saptandı. Çalışmada statin alan grubun daha yüksek pankreas yağ fraksiyonuna sahip olduğu görüldü. Ancak statin tedavisi için kullanılan ajan türü, pankreas yağ fraksiyonunu daha farklı etkileyebilir. Bel çevresi, vücut kitle indeksi; pankreas ve karaciğer yağ fraksiyonunu tahmin etmede güçlü bir belirteçtir. Genişletilmiş ve boylamsal izlem yapan çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Yağlı pankreas, statin, Diyabetes Mellitus, yağlı karaciğer