Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tedavisi alan hastaların ritim değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE SÜMER
Danışman: Rukiye SAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada; dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocuk ve ergen hastalarda, metilfenidat (MPH) ve atomoksetin (ATX) tedavilerine başlanmadan önce ve başlandıktan sonra yapılmış olan kardiyak monitorizasyonun önemini belirlemek; MPH ve ATX tedavilerinin elektrokardiyografi (EKG)'de atriyal ileti ve ventriküler repolarizasyon parametreleri üzerindeki etkilerini saptamak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'ne DEHB tanısı alarak başvuran, 6-18 yaş arasındaki çocuk ve ergenler dahil edildi. Kontrol grubu, yaş ve cinsiyet olarak benzerlik gösteren, Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'nde muayene olmuş, kardiyak patoloji saptanmamış, kronik bir hastalığı olmayan ve ilaç kullanmayan çocuklardan seçildi. Farmakolojik tedavi öncesi DEHB tanılı hastalara ve kontrol grubuna EKG çekildi. Ailevi aritmik hastalık düşünülmeyen ve DEHB tedavisi olarak MPH ve ATX başlanmasına karar verilen hastaların tedavi öncesi, bir ay sonra ve üç ay sonraki EKG'lerinde QT aralığı, düzeltilmiş ortalama QT değerleri (QTc), QT dispersiyonları (QTd), düzeltilmiş QT dispersiyonları (QTcd), PR aralığı ve P dispersiyonu (Pd) hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya alınan 55 DEHB tanılı hastanın ortalama yaşı 10,05±2,78 yıl olup, %23,6'sı (n=13) kız, %76,4'ü (n=42) erkek cinsiyetti. Hasta grubunun DEHB tedavisi başlamadan önce, başladıktan bir ay ve üç ay sonraki EKG değerlendirmesinde, QTd, QTc ve QTcd değeri kontrol grubuna göre artmış bulundu (p<0,01). Ek olarak, üç ay sonra Pd değeri kontrol grubuna göre artmış bulundu (p<0,01). MPH başlanmış hasta grubunda, kontrol grubuna göre, bir ay sonraki QTd, QTc, QTcd değerleri ile, üç ay sonraki QTd, QTc, QTcd ve Pd değerleri; ATX başlanmış hasta grubunda ise, kontrol grubuna göre bir ay sonraki QTcd değerleri ile üç ay sonraki QTc ve QTcd değerleri artmış bulundu (p<0,05). MPH başlanmış hasta grubunda, bir aylık ve üç aylık tedavi sonrası tedavi öncesine göre QT aralığı, QTd, QTc ve QTcd değerleri artarken, üç aylık tedavi sonrasında ek olarak Pd değerleri de anlamlı derecede artmıştı (p<0,05). ATX başlanmış hasta grubunda bir aylık tedavi sonrası tedavi öncesine göre QTd, QTc, QTcd değerleri ile, üç aylık tedavi sonrası tedavi öncesine göre QT aralığı, QTd, QTc, QTcd değerleri artmış (p<0.05), PR aralığı anlamlı derecede azalmış bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: DEHB tedavisinde stimulan ajan olarak kullanılan MPH ile noradrenalin geri alım inhibitörü olan ATX'in, ventriküler repolarizasyodaki bölgesel farklılıkları yansıtan ve malign ventriküler artimilerin belirteci kabul edilen QTd ve yine ventriküler aritmi riskini değerlendirmek açısından değerli olan QTc değerini arttırdığı görülmüştür. Bu nedenle bazal EKG değerlendirmeleri normal bile olsa DEHB tedavisi alırken kısa ve uzun vadede ritim değerlendirmesi yapılması yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu; Elektrokardiyografi; Metilfenidat; Atomoksetin