Covid-19 PCR pozitif genç ve genç erişkin hastalarda toraks BT'nin kullanımı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUAT ÖZKAN
Danışman: Fatma Sibel BAYRAMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ ve AMAÇ: Covid-19 hastalığı Aralık 2019'da Çin'in Wuhan şehrinde başlayıp Mart 2020 tarihinde DSÖ tarafından dünya genelinde Covid-19 pandemisi olarak ilan edildi. 7 Ocak 2020 tarihinde hastalık etkeni daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni bir Coronavirus (2019-nCoV) olarak tanımlanmış ve SARS-CoV-2 olarak isimlendirilmiştir. Yarasaların en olası doğal konak olabileceği düşünülmektedir. Covid-19 hastalığı için ülkemizin de aralarında bulunduğu çeşitli ülkelerde aşı çalışmaları yapılmakla beraber halen tam koruyuculuğa sahip bir aşı veya tedavi bulunmamaktadır. Bu nedenle hastalık bulaşının erken saptanması ve önlenmesi büyük önem taşımaktadır. Covid-19 hastalığının tanısı için gold standart yöntem RT-PCR olmakla birlikte klinik ön tanı için sıklıkla toraks BT tetkiklerine başvurulmaktadır. Ancak toraks BT tetkikinin özellikle genç hasta popülasyonunda bu kadar sıklıkla uygulanması yaşam beklentisi yüksek olan bu grupta olası radyasyon risklerini de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle de toraks BT'nin tanı aşamasında özellikle genç popülasyonda kullanımı ALARA kriterleri doğrultusunda sorgulanmaktadır. Bizde bu çalışmada Covid-19 tanısı almış genç ve genç erişkin hastalarda toraks BT'nin kullanımnın gerekliliğini araştırmayı amaçladık. GEREÇ ve YÖNTEM: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan 2. Abdülhamid Han SUAM Klinik Araştırmalar Etik Kurul'u onayı ile Mart 2020- Haziran 2020 tarihleri arasında acil servise başvuran veya yatan hastalarda retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. RT-PCR test sonucu pozitif saptanan ve toraks BT tetkikleri elde edilen hastalar değerlendirmeye alınmıştır. Covid-19 RT-PCR pozitif hastaların klinik bulgularının ve laboratuvar verilerinin toraks BT'de pnömoni tutulumu ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Verilerin analizi SPSS 25 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel değişkenler için frekans ve yüzde değerleri, nicel değişkenler için aritmetik ortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum değerleri hesaplanmış, BT tutulum durumlarının nitel değişkenlerle karşılaştırılmasında ki-kare testi ve nicel değişkenler bakımdan karşılaştırmalarında ROC analizi kullanılmıştır. BULGULAR : Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 158 covid-19 tanısı almış 123(%77,8) erkek, 35(%22,2) kadın hastanın yaş ortalaması 31,16±10,08' idi. Toraks BT'de pnömoni görülen hasta sayısı 57(%36,1), toraks BT'de pnömoni görülmeyen hasta sayısı ise 101(%63,9)'idi. Toraks BT'nin normal olması ile klinik olarak asemptomatik olmak, laboratuvar olarak lenfopeni olmaması, CRP ve sedimantasyon değerlerinin normal olması, genç yaşta olmak ve spO2 değerlerinin normal olması arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde klinik olarak öksürük, nefes darlığı, ateş olması ve laboratuvar olarak lenfopeni, yüksek serum CRP ve yüksek sedimantasyon değerlerinin olması ile toraks BT'de pnömoni görülmesi arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. SONUÇ: Yaptığımız çalışmada acil servise covid-19 şüphesi ile başvuran hastalarda nefes darlığı, öksürük, ateş semptomları, artmış serum CRP ve sedimantasyon değerleri ve azalmış lenfosit sayıları ile toraks BT'de pnömoni görülmesi arasında anlamlı ilişki olduğunu saptadık. Bu nedenle genç hastalarda klinik ve laboratuvar verilerinden yararlanılması, gereksiz toraks BT incelemelerini azaltabilir. Genç hastalara tanı konulması ve takiplerinin yapılmasında düşük doz radyasyon içeren direk grafinin kullanımı ve gereklilik halinde toraks BT'nin tercih edilmesi uygun yöntem olabilir. Anahtar Kelimeler: Covid-19, Pnömoni, lenfopeni, RT-PCR, CRP, Genç Hasta