Non-alkolik yağlı karaciğer hastalarında serum asprosin düzeyi ve etyolojik faktörlerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİM ÖZGÜL
Danışman: Fettah ACIBUCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), alkol dışı nedenlere bağlı gelişen ancak mikroskobik olarak alkole bağlı hepatosteatoz özelliklerini gösteren bir karaciğer hastalığıdır. Hastalığın oluşum mekanizmaları halen net değildir. Patogenezde en fazla suçlanan unsur insülin direnci (İD)'dir. Yağ dokusunun depo işlevi yanında aktif bir endokrin organ olduğu bilinmektedir ve İD ile ilgili birçok mediyatör salgılamaktadır. Yağ dokudan salgılanan asprosin, İD ile ilişkilendirilen bir hormondur. Çalışmamızda NAYKH'da serum asprosin düzeyini değerlendirmek ve NAYKH ile bağlantılı etyolojik faktörlerle olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız Adana Şehir ve Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran NAYKH tanısı konulan 59 hasta grubu ile NAYKH olmayan 29 sağlıklı kontrol üzerinde yapıldı. Hastaların karaciğer görüntülemesi radyolojik kriterlere göre normal, grade 1, grade 2, grade 3 olmak üzere gruplandırıldı. Tüm gruplarda açlık serum asprosin düzeyi, yaş, cinsiyet, antropometrik ölçümler, rutin biyokimyasal tetkikler, homeostasis model assessment of insülin resistance (HOMA-IR) değerleri arasında olan ilişki incelendi. Çalışmamızda ultrasonografik derecelendirmeye göre oluşturulan gruplar arasında serum asprosin düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı(p=0,648). Gruplar arasında ağırlık (p=0,001), bel çevresi (p<0,001), kalça çevresi (p=0,001), vücut kitle indeksi (VKİ) (p=0,007), HOMA-IR (p=0,01), ürik asit (p=0,008) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılık saptandı. Açlık kan şekeri (p=0,363), albümin (p=0,182), trigliserid (p=0,178), high density lipoprotein (HDL) (p=0,489), low density lipoprotein (LDL) (p=0,725), total kolesterol (p=0,863), alanin amino transferaz (ALT) (p=0,197), aspartat amino transferaz (AST) (p=0,664), gama glutamil transferaz (GGT) (p=0,112), alkalen fosfataz (ALP) (p=0,978) değerlerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışmaya alınan olgularda bakılan serum asprosin düzeyi ile VKİ (p<0,001), kalça çevresi (p<0,001), HOMA-IR (p=0,014) arasında pozitif korelasyon saptanırken, boy uzunluğu (p=0,002) arasında negatif korelasyon olduğu saptandı. Serum asprosin seviyesi ile yaş (p=0,407), ağırlık (p=0,650), bel çevresi (p=0,276), açlık kan şekeri (p=0,245), albümin (p=0,109), ürik asit (p=0,784), trigliserit (p=0,266), HDL (p=0,114), LDL (p=0,179), total kolesterol (p=0,132), ALT (p=0,776), AST (p=0,679), GGT (p=0,234), ALP (p=0,871) arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmadı. Çalışmamızda NAYKH ile serum asprosin seviyeleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. NAYKH'da serum asprosin düzeyinin tanısal test performansının yeterli olmadığı ancak literatürde az sayıda çalışma olmasından dolayı daha geniş çapta ve artan sayıda çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, asprosin, insülin direnci