Sarkopeninin akut kolesistit perforasyon riski üzerindeki etkisi: Retrospektif bir analiz
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET VASFİ GÖKAY
Danışman: Fatma Sibel BAYRAMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç Akut kolesistit tanısı almış hastalarda sarkopeni ile safra kesesi perforasyonu gelişimi arasındaki ilişkiyi, BT temelli vücut kompozisyon analizi kullanarak araştırmak. Gereç ve Yöntem Bu retrospektif çalışmaya, Ocak 2018 ile Aralık 2024 tarihleri arasında akut kolesistit nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan 80 hasta dahil edilmiştir. Preoperatif BT taramaları L3 vertebra düzeyinde değerlendirilmiş ve ImageJ yazılımı kullanılarak iskelet kası alanı, intermusküler yağ dokusu (IMAT), visseral yağ ve subkutan yağ ölçülmüştür. Sarkopeni varlığı, L3 vertebra düzeyindeki iskelet kası alanının vertebra yüzey alanına oranlanmasıyla hesaplanan değerler üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca kas kalitesinin bir göstergesi olarak IMAT/vertebra alan oranı hesaplanmıştır. Perforasyon durumu intraoperatif olarak doğrulanmıştır. Perforasyon gelişimini öngören bağımsız değişkenleri belirlemek amacıyla tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular 80 hastanın (ortalama yaş: 58,0 ± 16,4 yıl; %77,5 erkek) 21'inde (%26,2) safra kesesi perforasyonu saptanmıştır. IMAT/vertebra alan oranı perforasyon grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p = 0,050); sarkopeni ile perforasyon arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p > 0,05). Çok değişkenli analizde, IMAT/vertebra alan oranı (OR: 4,63; p = 0,011), lökosit sayısı (OR: 1,14; p = 0,026) ve semptom–BT süresi (OR: 1,14; p = 0,054) bağımsız prediktörler olarak belirlenmiştir. Sonuç Sarkopeni, akut kolesistitli hastalarda perforasyon gelişiminin anlamlı bir öngörücüsü değildir. Buna karşın, kas kalitesinin bozulduğunu yansıtan IMAT/vertebra alan oranı, perforasyon riski ile bağımsız olarak ilişkilidir. BT temelli vücut kompozisyon analizinden elde edilen bu parametre, preoperatif risk sınıflandırmasında değerli bir belirteç olarak kullanılabilir. Klinik Önemi BT temelli vücut kompozisyon analizi, fizyolojik rezervi ve inflamasyonla ilişkili kas değişimlerini değerlendirmede invaziv olmayan ve objektif bir yöntem sunar. IMAT/vertebra alan oranı, yüksek riskli hastaların belirlenmesi ve akut kolesistit tedavisinde cerrahi zamanlamanın optimize edilmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler Akut kolesistit, Safra kesesi perforasyonu, Sarkopeni, İntermusküler yağ dokusu (IMAT), BT temelli vücut kompozisyon analizi, Prognostik biyobelirteç, Risk sınıflandırması