Gebe lohusa ve emziren annelerin yenidoğan dönemi tarama programları hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN CAN ÖZDEMİR

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Gebe, lohusa ve emziren annelerin yenidoğan dönemi tarama programları hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi, bilgi düzeyini etkileyen faktörlerin araştırılması , gebe, lohusa ve emziren anne gruplarının bilgi düzeyi açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız, İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesine bağlı aile hekimliği polikliniği, kadın hastalıkları ve doğum poliklinik ve yataklı servisleri ile eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran 18 yaş üzeri 384 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gebe, lohusa ve emziren anne (lohusalık dönemi olan ilk 8 haftayı geride bırakmış emziren anneler) olarak alt gruplara ayrılmıştır. Katılımcılara sosyo-demografik özellikleri, özgeçmişleri ile ilgili bilgileri ve yenidoğan dönemi tarama programları hakkındaki bilgi düzeylerini değerlendirmek üzere literatür taranarak oluşturulmuş 25 soruluk anket formu uygulanmıştır. Katılımcıların verdiği cevaplar puan olarak hesaplanmış ve ortalamanın altında kalanlar ''Bilgi düzeyi yeterli değil'' , ortalamanın üstünde olanlar ise '' Bilgi düzeyi yeterli'' olarak sınıflandırılmıştır. Araştırma sonunda alınan puanlar ve dağılımlar istatistik yöntemlerle incelenmiş anne grupları arasında bilgi düzeyi açısından anlamlı fark olup olmadığı değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi için NCSS (Number Cruncher Statistical System) programı kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmaya katılan olguların %34,9'unun (n=134) gebe, %29,4'ünün (n=113) lohusa ve %35,7'sinin (n=137) emziren anne olduğu gözlenmiştir. Gruplara göre olguların yenidoğan tarama programları hakkındaki sorulardan aldıkları puan toplamları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Farklılığı belirlemek amacıyla yapılan ikili karşılaştırma sonuçlarına göre; Gebe olguların aldıkları bilgi puanı, lohusa ve emziren annelere göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p=0,001; p<0,01). Aynı şekilde lohusa olguların aldıkları bilgi puanı, emziren annelere göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Gebe olguların sorulardan aldıkları puanların viii ortalama üzerinde olması oranı %24,6 olarak gözlenirken, lohusa olgularda %43,4 olarak, emziren annelerde ise %70,1 olarak gözlenmiştir. SONUÇ: Çalışmamızda; annelerin yenidoğan tarama testlerine ilişkin bilgi düzeyinin yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla anneler yenidoğan tarama testlerinin ne olduğu, kullanım amacı, yöntemi ve ne zaman uygulanacağı hakkında bilgilendirilmelidir. ANAHTAR KELİMELER: Yenidoğan Taraması, Bilgi Düzeyi, Gebe, Lohusa Emziren Anne