Abdominal cerrahi geçirecek diyabetli hastalarda perioperatif glisemi takip protokolünün hastaların glisemi sonuçlarına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PERVİN KURTOĞLU

Danışman: Emine İYİGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, abdominal cerrahi geçirecek diyabetli hastalarda ameliyat öncesi, sırası ve sonrası uygulanan glisemi takip protokolünün hastaların glisemik kontrolleri üzerine olan etkisini belirlemektir. Bu araştırma prospektif randomize olmayan kontrollü klinik bir araştırmadır. Araştırma örneklemini Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde Eylül 2017- Aralık 2018 tarihleri arasında elektif major abdominal cerrahi geçiren 25'i kontrol grubu, 22'si müdahale grubu olmak üzere 47 hasta oluşturmaktadır. Kontrol grubundaki hastalara kliniğin rutin glisemi takip yaklaşımı, müdahale grubundaki hastalara güncel rehberlerle birlikte Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği öğretim üyeleri, Genel Cerrahi Kliniği öğretim üyeleri ve cerrahi hemşirelerinin ortak görüşlerinden yararlanılarak geliştirdiğimiz glisemi takip protokolü uygulanmıştır. Araştırmada önce kontrol grubuna ait veriler toplanmış, daha sonra protokol kliniğe tanıtılmış ve sonrasında müdahale grubuna ait veriler toplanmıştır. Araştırmada her iki gruptaki hastaların sosyo-demografik ve hastalık bilgileri, Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) puanları, ameliyat öncesi, ameliyat sırası ve ameliyat sonrası dönemde hastaya ait glisemi ve glisemi değerlerini etkileyebilecek veriler ve hemşirelerin protokolden memnuniyet puanları kaydedilmiştir. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare, Fisher Kesin Ki-kare Testi, Bağımsız Örneklemlerde T-testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırmada ameliyat sırasında hiperglisemi gelişme insidansı müdahale grubunda %27,3, kontrol grubunda %58,3 olarak saptanmış ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada hastaların insülin infüzyonu sırasında glisemi değerlerinin hedef aralıkta seyretme oranları müdahale grubunda (%76), kontrol grubundan (%35 ) daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada hastaların insülin infüzyonu sırasında glisemi değerinin, hiperglisemiden hedef glisemi aralığa ulaşma süresi müdahale grubunda (6 saat) kontrol grubu ile (15 saat) karşılaştırıldığın da daha kısa olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yoğun bakım ünitesinde insülin tüketim miktarı, müdahale grubundaki hastalarda daha az bulunmuştur (p<0,05). Protokolü kullanan hemşirelerin protokolden memnuniyet düzeyleri (% 92,61±7,93) oldukça yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, bu araştırmada kullanılan glisemi takip protokolü cerrahi hastalarının glisemi kontrolünü sağlamada etkili ve güvenilirdir. Cerrahi süreçte hastalarının glisemi kontrolünün sağlanmasında glisemi takip protokollerinin kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Cerrahi ve Diyabet, Glisemik Kontrol, Glisemi Protokolü, Glisemi Yönetimi, Hemşirelik, Perioperatif Glisemik Kontrol, Stres Hiperglisemi.