İnmeli hastalarda rehabilitasyon sürecinde karşılaşılan komplikasyonların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR AKSU YALÇINKAYA
Danışman: Elif YALÇIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Araştırmamızın temel amacı; hastanemizde 2012-2016 yılları arasında yatarak rehabilitasyon programı uygulanan inmeli hastalarda, rehabilitasyon sürecinde karşılaşılan komplikasyonları ve sıklığını belirlemektir. Araştırmamızın ikincil amacı ise; hastanemizde 2012-2016 yılları arasında yatarak rehabilitasyon programı uygulanan inmeli hastalarda rehabilitasyon sürecinde karşılaşılan komplikasyonların yatış süresine, rehabilitasyon sonucuna etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Hastanemizde inme tanısı ile yatarak tedavi görüp taburcu olmuş olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların dosyaları International Classification of Diseases (ICD-10) kodunun, G81.0, G81.1, G81.9 kod numaralarına göre seçildi. Hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), inme ile ilişkili özellikleri (olay süresi, etkilenen taraf, tekrarlama durumu, tipi, risk faktörleri, kullandığı ilaçlar), yatış süresi, inme-rehabilitasyona başvuru arasında geçen süre, fizik muayene bulguları (fonksiyonel durum, ambulasyon seviyesi, motor ve duyu defisiti, eklem hareket kısıtlılığı, spastisite, mesane boşaltımı), inme ile ilişkili komplikasyonları (bası yarası, derin ven trombozu, pulmoner emboli, disfaji, aspirasyon pnömonisi, depresyon, konvülziyon, rekürren inme, spastisite, kontraktür, heterotopik ossifikasy on, kalça kırığı, idrar yolu enfeksiyonu, pnömoni, diğer enfeksiyonlar, kompleks bölgesel ağrı sendromu, omuz ağrısı, omuz subluksasyonu, afazi, dizartri, düşme, idrar-gaita inkontinansı), Laboratuvar testlerinden; Hemoglobin (Hb), Trombosit sayısı (Plt), Beyaz küre sayısı (WBC), Sedimentasyon, C-Reaktif Protein (CRP) miktarı, Total Protein değeri, Albümin değeri, yönünden hastaların son 5 yıldaki veriler hasta dosyaları üzerinden incelenecek ve kaydedilecektir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 65 yıldı (18-91 yıl aralığında). Hastaların cinsiyet dağılımı birbirine yakındı (E:%51,K:%49). Hastaların özgeçmişinde en sık izlenen hastalıklar hipertansiyon (%85,3), diyabet (%34,3), hiperlipidemi (%21,7) ve koroner arter hastalığı (%21,6) olarak tespit edildi. Hastaların en sık kullandığı medikal tedaviler anti-hipertansif (%85,3), anti-agregan vii (%84,4), antidiyabetik (%34,4), antihiperlipidemiklerdi (%25). İnmelerin %79,4 iskemik kökenliydi. İnmeye bağlı hemipleji tarafı hastaların %48,2'sinde sağ, %49,5'inde soldu. Hastaların %89,6'sında ilk serebrovasküler atak nedeniyle tedavi edilirken, %10,4'ü daha önce inme geçirmişti. Hastaların %64,3'ünde inmeden rehabilitasyona kadar geçen dönem subakut dönemken, %35,7'sinde kronik dönemdi. Ortalama tedavi süresi 40 gündü. Hastaların ortalama hemoglobin değeri 12,9 ± 1,6 g/dL, WBC sayısı 7,0 ± 2,1 x 103 /µL, albümin değeri 3,5 ± 0,5 g/dL, total protein değeri 6,5 ± 0,7 g/dL'ydi. Ortalama platelet değeri 236 x 103 /µL, sedimentasyon hızı 15,5 mm/saat, CRP değeri 0,5 mg/dL, 25-OH vitamin D değeri 11,2 ng/mL'ydi. Hastaların neredeyse tamamında en az bir komplikasyon izlenmişti (n=1460, %97,7). Hastalarda en sık izlenen komplikasyonlar omuz ağrısı (%68,9) ve spastisiteydi (%67,7). Bununla birlikte hastaların yaklaşık yarısında (%48,9) konuşma bozukluğu yaklaşık üçte birinde (%31,6) depresyon izlenmişti. İzlenen diğer komplikasyonlar sırasıyla üriner inkontinans (%27,1), disfaji (%24,8), fekal inkontinans (%24,4), omuz subluksasyonu (%16,7), kompleks bölgesel ağrı sendromu (%16,6), enfeksiyon (%16,1), kontraktür (%13,1), basınç ülseri (%6), derin ven trombozu (%4,1), konvülsiyon (%2,3), pulmoner emboli (%1,9), düşme (%1,9), reküren inme (%1,3), heterotopik osifikasyon (%1,1), aspirasyon pnomonisi (%0,7) ve kalça kırığıydı (%0,4). Hastaların median FAS değeri 3, median modifiye Rankhin değeri 3, modifiye Ashworth değeri üst ekstremite ve alt ekstremite için 1, Brunstrom değeri üst ekstremite için 3, alt ekstremite için 4'tü. Sonuçlar: Çalışmamızda, hastaların neredeyse tamamında komplikasyon izlendiği görüldü. Özellikle ileri yaş ve ek hastalığı fazla olan inme hastaları, inmeye bağlı komplikasyonlarla daha fazla etkilenmektedir. Komplikasyonlar, hastanede kalış süresini uzatmakta ve fonksiyonel durumu etkilemektedir. İnme hastalarının rutin rehabilitasyon sürecine komplikasyonların önlenmesi, taranması, erken tanısı ve tedavisinin eklenmesi ile rehabilitasyon sürecinden alınan yanıtı arttırılabilir, hastaların yaşam kalitesine olumlu etki gösterebilir. Anahtar Kelimeler: İnme, komplikasyon, rehabilitasyon