Hipoksik solunum yetmezliğinde yüksek akımlı nazal oksijen ve noninvaziv mekanik ventilasyon desteği alan hastalarda akciğer ve diyafram ultrasonografisinin klinik progresyonu öngörmedeki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TIP BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİMGE EVREN
Danışman: Namigar TURGUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Hipoksik solunum yetmezliği tanısıyla yoğun bakım ünitesinde takip edilen NIMV ve HFNO tedavisi alan hastaların entübasyon riskinin akciğer ve diyafram USG ile öngörülebildiğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: 1 Ocak 2024 ve 1 Mayıs 2024 tarihleri arasında, Sağlık Bakanlığı Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi yoğun bakım ünitesine hipoksik solunum yetmezliği tanısıyla interne edilen 91 hastanın yoğun bakım yatışı sırasında, 6., 12., 24. ve 48. saatlerinde ve entübasyon kararı alındıysa entübasyon sırasında yapılan akciğer ve diyafram USG ile diyafram kalınlık fraksiyonu, ekskursiyonu, LUS skoru, ROX indeksi ve LUSS/ROX indeksi oranı değerlendirilmiştir. Bulgular: Entübe olan ve entübe olmayan hastaların yaş ortalamaları arasında anlamlı bir fark yoktu. Cinsiyet dağılımları benzerdi. Çalışmamızda 91 hastanın 58 tanesinde alt solunum yolu enfeksiyonuna sekonder ARDS, 19'unda KOAH alevlenmesi, 10'unda postoperatif atelektazi, 4'ünde akciğer ödemi görüldü. 28 günlük mortalite oranı entübe olan ve olmayan hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). PaO2/FiO2 değeri entübe olmayan hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti. Hastaların PaCO2, CRP, prokalsitonin, WBC, NLR ve PLR değerleri açısından entübe olan ve entübe olmayan hastalar arasında anlamlı bir fark yoktu. Yoğun bakım yatışında ölçülen ROX indeksi ve LUS skoru entübasyonu ön görmede anlamlı idi. Entübasyonu ön görmede LUSS/ROX oranı anlamlı bir değer alarak saptandı (p=0.002). Diyafram kalınlığı entübasyonu ön görmede anlamlı bir ölçüm olarak saptandı (p<0.001). Entübasyonu ön görmede ekskursiyon anlamlı bir değer olarak saptandı (p=0.001). Tartışma ve Sonuç: Hipoksemik solunum yetmezliği tanısıyla yoğun bakıma alınan hastalarda, invaziv mekanik ventilasyon gereksiniminin akciğer ve diyafram ultrasonografisi ile öngörülebileceği gösterilmiştir. Diyafram kalınlık fraksiyonu, ekskursiyonu, LUSS/ROX indeksi oranı, ROX indeksi ve LUS skoru gibi parametrelerin hastaların entübasyon riskini öngörmede anlamlı olduğu belirlenmiştir. 91 hastanın etiyolojisi değerlendirildiğinde en yaygın neden alt solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle gelişen ARDS'dir. Erkek hastalar, kadınlara göre daha fazla görülmektedir. Ek hastalığı olan hastaların entübasyon oranı daha yüksektir; ancak ek hastalığın entübasyon üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Aynı şekilde, SOFA skoru da NIMV başarısızlığında anlamlı bulunmamıştır. CRP, prokalsitonin gibi enfeksiyöz parametrelerin değerleri değişiklik göstermekte, ancak bizim grubumuzda bu parametrelerin NIMV ihtiyacı ile ilişkili olmadığı görülmüştür. Entübe olan hastalarda yüksek PA-aO2 ve PaO2/FiO2 değerleri, entübasyon riski açısından anlamlıdır. CPAP ve HFNO tedavileri arasında entübasyon açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç olarak; akut solunum yetmezlikli kritik hastalarda akciğer ve diyafram ultrasonografisi ile diyafram kalınlık fraksiyonu ve ekskursiyonu ölçülerek, ROX indeksi ve LUSS/ROX indeksi oranı hesaplanarak entübasyon riskinin öngörülmesinde kullanılabilir. Anahtar kelimeler: hipoksik solunum yetmezliği, yüksek akımlı nazal oksijen, noninvaziv mekanik ventilasyon, akciğer ultrasonografisi, diyafram ultrasonografisi