Üçüncü basamak çocuk acile korozif madde içme şikayeti ile başvuran olguların demografik, klinik ve endoskopik değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİME HELİN DEMİR
Danışman: Sevgi AKOVA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Korozif maddelerin oral olarak alımına bağlı oluşan hasar çocukluk çağının önemli bir mortalite ve morbidite sebebi olup, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin önemli bir tıbbi ve sosyal sorunudur. Korozif madde alımlarının yaklaşık % 20-40'ı özofagus hasarı ile sonuçlanmaktadır. Çocuklarda korozif madde alımı, ailelerin bilgilendirilmesi ve daha iyi saklama koşulları sağlanması ile önlenebilir. Oluşan komplikasyonların en aza indirilmesi, tanı ve tedavinin ortak bir yönerge ile yönetilmesi ile oluşturulabilir. Biz de çalışmamız ile korozif madde alımını önlemek, hastalarda oluşabilecek klinik seyir ve prognozları değerlendirmek ve oluşabilecek komplikasyonları öngörerek doğru şekilde yönetebilmek açısından bilimsel katkı sağlamayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi'ne 1 Ocak 2018 ila 1 Ocak 2023 tarihleri arasında korozif madde içme şikâyeti ile başvuran 0-18 yaş aralığında 365 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. 0-18 yaş aralığı dışında olan, tetkik ve tedavi ret formu ile ayrılış yapan, çoklu madde içimi olan ve korozif madde içip içmediği şüpheli olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, alınan korozif maddenin türü, başvuru anındaki semptomları, hastaya ait hemogram, biyokimya (ALT,AST,BUN,Kreatinin), kan gazı (Ph ve laktat) değerleri ve endoskopi sonuçları kaydedildi. Bulgular: Hastaların başvuru yaşı 6 ay-215 ay arasında olup medyan yaş 24 ay idi. Hastaların 157'si (%43) kadın, 208'i (%57) erkekti. Hastalarımızın %72,9'u (266) 0-3 yaş, %15,6'sı (57) 4-6 yaş, %4,1'i (15) 7-10 yaş ve %7,4'ü (27) 10 yaş ve üstü idi. Çalışmamızda çamaşır suyu (%42,5) en fazla, ikinci olarak da deterjan (%24,4) tespit edildi. Alkali türündeki Korozif madde %86 (314) oranı ile en yüksek olarak bulundu. Korozif maddelerin %66'sı (241) markalı ürünlerdi. %97 (356) hastanın kazara korozif madde aldığı bulundu. Klinik olarak %65,5 (239) hasta asemptomatik, %34,5 (126) hasta ise semptomatik olarak tespit edildi. %26,3 (96) oranı ile bulantı en yüksek bulunan semptom idi. Fizik muayenede %68,8(251) hastada belirti bulunmuştur, en sık orofarenks hiperemisi (%68,2) olarak tespit edilmiştir. %18,6 (68) hastaya yatış ve %12,1 (44) hastaya da endoskopi yapılmıştır. Endoskopide %28,5'inde Evre 1, %57,2'sinde Evre 2a ve %7,1'inde Evre 2b ve %7,1'inde evre 3b düzeyinde özofagusta hasar olduğu tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda korozif madde olarak temizlik maddeleri tespit edilmiştir. Korozif maddeler ciddi özofagus hasarına yol açabilir. Çalışmamızda endoskopi yapılan hastalardan 14'ünde (%31,8) hastada özofagus hasarı, 2'sinde (%4,5) aynı zamanda mide hasarı da olduğu tespit edilmiştir. Korozif maddelerin orijinal ambalajında tutulması, kutusunun açık halde olmaması ve ebeveynlerin ev kimyasallarının uyarı etiketlerini okuması gibi basit önlemlerle bu kazalar önlenebilir. Bu nedenle toplumsal bilinçlendirme yapılarak ebeveynlere ve çocuk bakımı ile ilgilenen kişilere korozif madde yaralanmaları konusunda gerekli eğitimler verilmelidir. Ayrıca korozif madde alımı sonrası oluşabilecek komplikasyonlarla ilgili bilgi verici olabilecek bulgular açısından daha fazla çalışma yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Çocuk, Çocuk acil, Koroziv madde, endoskopi, özofagus yanığı, özofagus