Orlistat kullanan hastalarda yağlı karaciğer indeksi (fatty liver ınex-flı)'nin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, DİYARBAKIR GAZİ YAŞARGİL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR ÖNEN
Danışman: İhsan SOLMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Obezite, vücutta normal olmayan düzeyde fazla miktarda yağ biriken bir hastalıktır. Sigara kullanımına bağlı nedenlerden sonra önlenebilir ölümlerin ikinci büyük nedeni obezitedir. Obezite, öncelikle Tip 2 Diyabet non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı gibi metabolik hastalıklar başta olmak üzere birçok sağlık sorununa ve önemli sağlık harcamalarına neden olmaktadır. NAFLD, dünya çapında kronik karaciğer hastalığının en yaygın sebeplerinden biri haline gelmektedir, karaciğerle ilişkili morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Orlistat, güçlü ve selektif bir pankreatik lipaz inhibitörüdür. İntestinal yağ sindirimini azaltır. Çalışmamızda kilo vermeye yardımcı bir molekül olarak kullanılan orlistatın Yağlı Karaciğer İndeksi (Fatty Liver İndeks-FLI) üzerine etkisinin olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma SBÜ Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi obezite merkezine 2019 ocak-2024 ocak arasında başvurmuş olan, VKİ >30kg/m2 olan, 3 ay ve daha fazla süre ile düzenli orlistat kullanımı olan hastalar dahil edilerek yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların ilk başvuru anındaki ve düzenli orlistat kullanımı sonrası 3. ve 6. ay kontrollerindeki hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS)'nde yer alan antropometrik ölçümleri (Boy, kilo, VKİ, bel çevresi), laboratuvar tetkik sonuçları (Açlık kan şekeri, lipid profili, Alanin Aminotransferaz, Aspartat Aminotransferaz, Gama Glutamil Transferaz) bilgisayar ortamında kaydedildi. Elde edilen veriler ile katılımcıların ilk başvuru anındaki ve düzenli orlistat kullanımı sonrası 3. ve 6. aydaki FLI hesaplandı. Yaklaşık 2800 hasta tarandı. Düzenli orlistat kullanımı ve HBYS'de tetkikleri olan 54 hasta ile çalışma tamamlandı. Bulgular: Çalışmamıza toplam 54 hasta dahil edildi. Tüm hastalara orlistat tedavisi uygulandı ve başlangıç (0.ay), 3.ay ve 6.ay karşılaştırıldı. Çalışmamızda değerlendirilen 54 hastanın 52'si kadın 2'si erkekti. Hastaların boy ortalaması 157,76 ± 6,46 (147 – 176 cm)'di. Çalışmamızda alkolsüz karaciğer yağlanmasının göstergesi olarak bel çevresi, vücut kitle indeksi, trigliserit ve gama-glutamil transferaz değerlerine dayalı bir algoritma olan "Faty Liver Index" kullanıldı ve orlistat tedavisinin sonuca etkisi esas olarak FLI üzerinden değerlendirildi. Çalışma sonucunda FLI, VKİ, bel çevresi, GGT, ALT, açlık kan glukozu, kilo değerlerinde anlamlı azalma tespit edildi. (p değerleri sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,002, p=0,002, p=0,046, p<0,001) Trigliserid ve AST değerlerinde anlamlı bir değişiklik izlenmedi. (p değerleri sırasıyla p=0,225, p=0,154 ) Sonuç: FLI; bel çevresi, VKİ, trigliserid ve GGT seviyelerine dayanan bir algoritmadır, elde edilmesi kolaydır. NAFLD'nin teşhisinde önemli bir rolü vardır. 54 obez hastayla yapılan bu çalışmada, 6 aylık orlistat tedavisi; vücut ağırlığı, bel çevresi ve serum GGT düzeylerini düşürerek FLI değerinde anlamlı azalma sağladı. Anahtar kelimeler: Obezite, orlistat, yağlı karaciğer indeksi (FLI)