Akut iskemik inme ile başvuran hastalarda başvuru esnasındaki Şok İndeksi, Modifiye Şok İndeksi, Yaş Şok İndeksi, Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi ve Hipoksik Yaş Şok İndeksinin mortalite ve Modifiye Rankin Skoru üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU ULUDAĞ TUNÇEL
Danışman: Mehmet OKUMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Akut iskemik inme, zaman bağımlı bir hastalık olup, tedavinin geciktiği her saniye geri dönüşü olmayan beyin dokusu kaybına neden olur. Bu nedenle, inme hastalarının hızlı değerlendirilmesi, prognozun belirlenmesi ve tedaviye yönlendirilmesi hayati öneme sahiptir. İnme yönetiminde kullanılan şok indeksleri, basit hesaplama yöntemleriyle acil serviste hızla değerlendirilebilecek önemli parametrelerdir. Bu çalışma, farklı şok indekslerinin mortalite ve modifiye Rankin skoru üzerindeki etkilerini değerlendirerek, bu indekslerin inme hastalarında erken tahmin araçları olarak kullanım potansiyelini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç-Yöntem: Bu çalışma, prospektif, gözlemsel ve tek merkezli bir tasarımla Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirilmiş olup, ilk 24 saat içinde inme belirtileri ile başvuran 18 yaş üstü 520 hasta dahil edilmiştir. Dahil edilen hastaların demografik özellikleri, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, Glaskow Koma Skalası, NIHSS ve Modifiye Rankin Skoru (mRS) kaydedilmiştir. Şok indeksleri (Şok İndeksi, Yaş Şok İndeksi, Modifiye Şok İndeksi, Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi, Hipoksik Yaş Şok İndeksi) hesaplanarak, 3 aylık takip sürecinde intrakraniyal kanama, mortalite ve mRS değişimleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada 3 aylık takip süresinde %19,8 oranında mortalite gözlenmiştir. Yaş Şok İndeksi (YŞİ), Hipoksik Yaş Şok İndeksi (HAŞİ) ve Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi (rSİG), mortalite öngörüsünde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonlanım açısından yapılan değerlendirmede, düşük rSİG, yüksek YŞİ ve yüksek HAŞİ'nin kötü prognozu öngörmede etkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle rSİG < 23,8 olan hastalarda mortalite riski belirgin şekilde artmıştır. Buna karşın, Şok İndeksi ve Modifiye Şok İndeksi gruplar arasında anlamlı bir fark göstermemiştir. Sonuç: Bu sonuçlar, akut iskemik inme hastalarında şok indekslerinin prognoz belirlemede ve yönetimde kullanılabilecek potansiyel araçlar olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Akut İskemik İnme, Hipoksik Yaş Şok İndeksi, Modifiye Rankin Skoru, Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi, Şok İndeksi, Yaş Şok İndeksi