Acil servise baş ağrısı şikayeti ile başvuran hastalarda optik sinir kılıf çapı ölçümünün bilgisayarlı beyin tomografisi çekim kararı verilmesindeki tanısal rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL İŞLEK YÜKSEL
Danışman: Fatih SELVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, baş ağrısı ile acil servise başvuran hastalarda yatak başı ultrasonografi ile ölçülen optik sinir kılıf çapının (ONSD) sekonder baş ağrısı ile primer başağrısının ayırımında bilgisayarlı beyin tomografi (BBT) görüntüleri ile karşılaştırarak değerlendirmektir. Böylece ONSD ultrasonunu kullanımı ile intrakraniyal hadiseleri erken dönemde tespit etmek, BBT görüntüleme öncesi bir basamak haline getirebilmek ve bu konuda literatüre katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, acil servise baş ağrısı şikayeti ile başvuran, BBT görüntülemesi yapılan ve 18 yaşından büyük travma dışı, elektrolit bozukluğu olmayan hastalar alındı. Hastalar 3 gruba ayrıldı. Primer baş ağrısı grup 1'e, sekonder baş ağrısı grup 2'ye, sağlıklı gönüllüler grup 3' e alındı. Hastalara BBT görüntüleme öncesi yatar pozisyonda, transvers düzlemde linear prop ile ONSD ölçümü yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda grup 1 ve 2'ye 50 hasta olmak üzere toplam 100 hasta, grup 3'e 50 sağlıklı gönüllü alındı. Gruplar arasında yaş (p=0.089) ve cinsiyet (p=0.089) açısından istatistiksel anlamda fark bulunmadı. Sağlıklı gönüllülerin ONSD ortalaması 4,21±0,20mm, ONSD fark 0,20±0,11mm ölçüldü. Primer baş ağrısında ONSD ortalaması 4,47 ±0,37mm, ONSD fark 0,21±0,14mm ölçüldü. Sekonder baş ağrısında ONSD 6,19±0,53mm, ONSD fark 0,30±0,16mm ölçüldü. Grupların ONSD'si ve ONSD farkı karşılaştırıldığında, sekonder baş ağrısı olan hastaların ONSD ve ONSD farkı daha geniş ölçüldü. (p< 0,001). Grup 1'e alınan primer baş ağrılı hastaların BBT görüntülerinde patoloji saptanmadı. Grup 2 hastaların BBT görüntülerinde en fazla SAK ve intraparankimal kanama saptandı. BBT görüntülemesinde pozitif bulguyu gösteren ONSD cut-off değeri 5.2mm olarak belirlendi. Bu değerde sensitivite %98, spesifite %100 olarak saptandı. Sekonder başağrılı hastaların 11'i (%22) exitus oldu. Exitus olan hastarın ONSD'si 6.87±0.24 mm, yaşayanların ONSD'si 5.14 ± 0.86 mm bulundu( P< 0,001 ). Exitusu gösteren ONSD cut-off değeri 6.5mm olarak belirlendi. Bu değerde sensitivite %100, spesifite %92 olarak saptandı. Sonuç: Yatak başı ultrasonografi ile ölçülen ONSD değeri primer ve sekonder baş ağrısında farklıdır. Baş ağrılı hastalarda GKS, ONSD ve ONSD farkı ölçümü BBT görüntüleme öncesi ayırıcı tanıda kullanılabilir. Ayrıca ONSD mortalite tahmininde kullanılabilir.