Pregestasyonel ve gestasyonel diyabetin neonatal işitme taraması üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE YILMAZ CANDAR
Danışman: Gülsüm KADIOĞLU ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: İşitme kaybı, yenidoğanlar arasında en sık görülen konjenital anomalilerden biridir. Yenidoğan işitme tarama programı işitme kaybı olan yenidoğanlarda erken tanı için önem arz etmektedir. Gestasyonel diyabet ise gebelikte ortaya çıkan ve diğer diyabetes mellitus tanısı alan hastalardaki gibi komplikasyonlara neden olabilen metabolik bir hastalıktır. Amaç: Çalışmamızda, pregastasyonel diyabet varlığı ve gebelik boyunca kontrolü, gestasyonel diyabet varlığı, tedavisi ve kontrolünün yenidoğanlardaki işitme tarama testleri ve işitme kaybı üzerindeki etkisini göstererek literatüre ve bu bebeklerin izlemine katkıda bulunmuş olacağız. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ankara Şehir Hastanesi Kadın Doğum hastanesinde doğmuş, işitme testi yapılmış, 0-28 gün arasında olan, doğum ağırlığı 2000 gram üzerinde olan yenidoğanlar dahil olmuştur. Cinsiyet ayrımı yoktur. Çalışmaya katılmış olan yenidoğanların doğum tarihi 01.01.2022 ve 31.06.2023 tarihleri arasındaki 18 olarak belirlenmiştir. Araştırmamızda Perinatoloji kliniğinde diyabet tanısı ile izlenmekte olan gebelerin bebeklerinin işitme testleri ile aynı süre boyunca hastanemizde izlenen ve diyabeti olmayan gebelerin bebeklerinin işitme testleri değerlendirilmiş ve karşılaştırılmıştır. Anne ile ilgili; yaş, gebelik sayısı, doğum haftası, doğum şekli, ailede işitme kaybı olup olmadığı, pregestasyonel diyabet varlığı, varsa tedavisi, HbA1c, glukozüri varlığı, gestasyonel diyabet varlığı, varsa tanı zamanı, tanısal test sonuçları, tedavisi, kan şekeri kontrolü, diyeti ile ilgili bilgilere bakılmıştır. Bebek ile ilgili; doğum haftası, APGAR, doğum ağırlığı, yapısal anomali varlığı, yenidoğan döneminde resusitasyondan geçmiş olması, geçirilmiş hastalık, sepsis, antibiyotik kullanma, sarılık ve tedavisi, hastaneye yatış bilgileri, işitme testi zamanı, türü, işitme testi sonucu, testten kaldı ise kontrol test zamanı, ileri merkeze sevk gerekliliği bilgilerine bakılmıştır. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında IBM-SPSS (Versiyon 26.0) istatistik paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Kategorik verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare ve Fisher's Exact testi kullanılmıştır. Sürekli verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Bulgular: Diyabetik annelerde ikiz gebelik oranı (%4,3) ve ailede işitme cihazı kullanma oranı (%17,1) sağlıklı annelere ikiz gebelik ve ailede işitme cihazı kullanma oranına göre (sırasıyla %0, %6,8) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p 0,05). Sağlıklı annelerin yenidoğan bebeklerinin 1.dk APGAR skorları gestasyonel DM'li ve pregestasyonel DM'li annelerin bebeklerinden anlamlı yüksek bulunmuşken, 5.dk APGAR skorları gestasyonel DM'li annelerin bebeklerinden anlamlı yüksek bulunmuştur (p 0,05). Pregestasyonel DM'li annelerin insülin kullanma oranı (%95,5) gestasyonel DM'li annelerin kullanma oranına göre (%52,3) anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Gestasyonel DM'li annelerin bebeklerinin Test 1'den kalma oranı (%29,8) sağlıklı annelerin bebeklerinin kalma oranından (%13,1) anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Gestasyonel diyabeti olan annelerin bebeklerine test 1'in yapıldığı postnatal gün ortalaması sağlıklı anne bebeklerine göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sağlıklı annelerin bebeklerinin odyolog muayenesinde sevk edilme oranı (%9,4) gestasyonel ve pregestasyonel DM annelerin çocuklarının sevk edilme oranına göre (sırasıyla %21,2 ve %26,8) göre anlamlı düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Sonuçlarımız, gebelik sırasında diyabete maruz kalan bebeklerin birinci işitme taramasından daha çok kaldığını göstermiştir; ancak tekrarlanan tarama testlerinden geçemeyen bebek olmamıştır. Sonuçlarımız, diyabetin Sağlık Bakanlığımız tarafından önerilen işitme taraması yapılma süresindeki testlerde olumsuz sonuç alınmasına neden olduğunu göstermiştir, çalışmamızda anlatılan olası mekanizmalar sebebi ile maternal diyabetin işitme maturasyonunda gecikmeye sebep olması olabilir, bir diğer sebebi de diyabetik anne bebeklerinin erken term olarak tanımlanan 37-38. gestasyon haftalarında daha çok doğması olabilir. Tekrarlayan testlerde bu farklılığın kaybolması nedeniyle diyabetin nihai olarak işitme bozukluğuna yol açabileceği sonucunu çıkarmak için yetersizdir. Diyabetik anne bebeklerinin işitme sorunları açısından potansiyel bir risk grubu olduğunu ve literatürdeki olası tüm mekanizmaları değerlendirdiğimizde özel bir ilgiyi hak ettiğini düşünüyoruz. Maternal diyabetin, fetal işitme yapılarının gelişimini olumsuz etkileyip etkilemediği ve eğer bir etkilenme varsa bunun tarama testlerinde tespit edilememe olasılığı ciddi bir tehlike oluşturmaktadır. Gestasyonel diyabetli annelerden doğan bebekler ile pregestasyonel diyabetli annelerden doğan bebeklerin karşılaştırılması, diyabet tipinin bebek sonuçları üzerinde bir etkisi olup olmadığını belirlemek için gereklidir ve çalışmamız literatürde bunu ele alan ilk çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Diyabetik Anne Bebeği, Gestasyonel Diyabet, Yenidoğanda İşitme Testi, İşitme Kaybı