Multipl skleroz hastalarında menstruasyon bozukluklarının sıklığı ve cinsiyet hormonlarının ölçümü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF DALGIÇ TÜRKOĞLU
Danışman: Banu ÖZEN BARUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Multipl Skleroz, çoğunlukla genç erişkinleri etkileyen; engellilik oluşturabilen kronik ve otoimmün özellikte bir nörolojik hastalıktır. Kadınlarda erkeklerin 2-3 katı görülmekte ve hastaların büyük bölümünü doğurgan yaştaki kadınlar oluşturmaktadır. Hastalık ve tedavi ajanlarına bağlı yaşanabilen olası zorluklar ve gelecek planlamaları hastalarda kaygı oluşturabilmektedir. MS'in kadın hastalarda menstruasyon düzenleri ve cinsiyet hormonlarını farklı şekilde etkileyebileceğine dair çeşitli çalışmalar mevcuttur. Biz de bu çalışmada MS hastaları ile sağlıklı kontrol grubundaki menstruasyon bozuklukları sıklığı ve cinsiyet hormon düzeylerini karşılaştırarak; hastalık ve kullanılan tedavi ajanlarının bu duruma etkilerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza katılan 91 kadın MS hastası ve aynı yaş grubundaki 91 sağlıklı kadın gönüllünün menstruasyon düzenleri sorgulandı; menstruasyon bozukluğu olup olmaması, var ise tipi kayıt edildi. Tüm katılımcılardan sikluslarının ikinci ya da üçüncü gününde kan alındı ve Folikül Uyarıcı Hormon (FSH), Luteinleştirici Hormon (LH) , Estradiol (E2), Prolaktin (PRL) ölçümleri kemiluminesans yöntemi kullanan immun analiz cihazları ile çalışıldı. MS hastalarının EDSS skorları, hastalık tanısı sonrasında kullandıkları tüm tedavi ajanları kayıt altına alındı. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında menarş yaşı, menstruasyon bozukluğu sıklığı ve cinsiyet hormon seviyeleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Gruplar arasında evlenme oranları ve çocuk sayıları arasında da anlamlı fark izlenmedi. Tedavide kullanılan ajanlar incelendiğinde hiçbirinin araştırılan hormon seviyelerinde kontrol grubuna göre anlamlı farka neden olmadığı görüldü. Yapılan alt analizlerde hastalar yalnızca İnterferon kullanmış olan grup ve diğer tedavileri kullanılan hasta grubu olarak incelendiğinde; İnterferon grubunda serum prolaktin düzeylerinin ortalamaları; diğer ilaçların kullanıldığı gruptan yüksek bulundu. Tartışma ve Sonuç: Çalışmada elde edilen bulgular bize MS'in ön planda menstruasyon düzeni ve fertiliteyle ilişkili olabilecek hormon seviyelerine belirgin olumsuz etkisinin olmadığını düşündürmüştür. Bu durumla ilgili olarak özellikle yeni tanı alan hastaların bilgilendirilmelerinin; kadın hastaların yaşam döngülerinin öngörülmesi ve hastalıkla ilgili gelecek kaygılarının azaltılmasında yarar sağlayabileceği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: multipl skleroz, kadın, menstruasyon bozuklukları, cinsiyet hormonları