Nivolumab tedavisi uygulanan küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarında tedavi yanıtı, yan etki ve sağkalımı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA DENİZ KAHRAMAN
Danışman: Birol OCAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda nivolumab tedavisi uygulanan küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) hastalarında tedavi yanıtı, yan etki ve sağkalımı etkileyen faktörleri değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem ve Gereç: Ocak 2019–Aralık 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne başvuran nivolumab tedavisi uygulanan ve KHDAK tanısı olan 62 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. KHDAK nedeniyle nivolumab tedavisi alan hastalarda progresyonsuz sağkalım (PFS) ve genel sağkalım (OS) sonuçları ile bu sonuçları etkileyen klinik ve patolojik faktörler değerlendirilmiştir. İstatiksel analizlerde PFS ve OS süreleri Kaplan-Meier metodu ile analiz edilmiştir. Gruplar arası sağkalım sürelerinin karşılaştırılmasında log-rank testi kullanılmıştır. Ortanca sağkalım süreleri standart hata ve %95 güven aralıkları (GA) ile birlikte raporlanmıştır. PFS ve OS üzerine etkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla Cox regresyon analizleri yapılmıştır. İlk aşamada tek değişkenli Cox regresyon analizleri gerçekleştirilmiş; bu analizlerde p<0,20 düzeyinde anlamlı bulunan değişkenler çok değişkenli Cox regresyon modeline dahil edilmiştir. Tek ve çok değişkenli modellerde her değişken için hazard oranı (HO), %95 GA ve p değerleri raporlanmıştır. Modellerin genel anlamlılığı omnibus testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 63,4 ± 9,5 yıl olup, %95,2'si erkektir. Nivolumab tedavisi sonrası PFS süresi ise 4,27 ay (%95 GA: 2,83–5,70), OS süresi 11,6 ay (%95 GA: 3,79 –19,41), olarak bulunmuştur. Histolojik alt tipler arasında PFS ve OS süreleri açısından farklılık saptanmamıştır. PFS üzerine etkili faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılan çok değişkenli Cox regresyon analizinde, Doğu Kooperatif Onkoloji Grubu (ECOG) performans skoru ve programlanmış hücre ölümü ligandı-1 (PD-L1) düzeyi PFS üzerinde istatiksel olarak anlamlı tespit edilmiştir. ECOG skoru 1 olan hastalarda progresyon riski, skoru 0 olan hastalara göre 2,19 kat daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde, PD-L1 düzeyi ≥%50 olan hastalarda progresyon riski, <%50 olan hastalara göre 2,18 kat daha yüksek saptanmıştır. Modele dahil edilen nivolumab başlama yaşı ve cinsiyet değişkenlerinin çok değişkenli analizde PFS üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. OS üzerine etkili faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılan çok değişkenli Cox regresyon analizinde ise ECOG performans skoru OS üzerinde bağımsız bir belirleyici olarak tespit edilmiştir. ECOG skoru 1 olan hastalarda ölüm riski, skoru 0 olan hastalara göre 4,32 kat daha yüksek bulunmuştur. Modele dahil edilen nivolumab başlama yaşının çok değişkenli analizde OS üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Tedavi ilişkili yan etkiler incelendiğinde hastalarda en sık gözlenen yan etkiler hastaların %17,7'sinde görülen halsizlik, %16,1'inde görülen anemi olarak saptanmıştır. Çalışmada ilaç ilişkili ölüm gözlenmemiştir. Sonuç: Bu çalışmada nivolumab tedavisi alan KHDAK hastalarında tedavi yanıtı, yan etki ve sağkalımı etkileyen faktörler değerlendirildi. Çalışmamızda PFS ve OS süresi literatür ile uyumlu bulunmuştur. Hastaların demografik ve klinik özellikleri de literatür ile uyumlu bulunmuş, yan etkiler ise genel olarak tolere edilebilir düzeyde seyretmiştir. Sonuç olarak, nivolumabın tedavi yanıtı, yan etki ve sağkalım üzerine etkilerini değerlendirmek için daha fazla sayıda hasta içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Genel sağkalım, Küçük hücreli dışı akciğer kanseri, Nivolumab, Progresyonsuz sağkalım