Kemik iliği nakli yapılmış akut lösemi hastalarında total vücut ışınlanmasının endokrin fonksiyonlar üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYMEN YILMAZ
Danışman: Namık Yaşar ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Ankara Şehir Hastanesi'nde akut lösemi (AL) tanısıyla hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastaların; kök hücre nakli hazırlık rejimi sırasında aldıkları total vücut ışınlanmasının (TVI), tiroid ve pankreas fonksiyonları üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal ve Metod: Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Kemik İliği Nakil Ünitesi'nde akut lösemi tanısıyla hematopoetik kök hücre nakli yapılan, tedavi bitiminden en az 1 yıl geçmiş, 5 yaşından büyük 50 hasta çalışmaya alınmıştır. Total vücut ışınlamasının tiroid bezi üzerine etkileri tiroid fonksiyon testleri ile, pankreas üzerine etkileri ise HbA1c düzeyleri ve oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile değerlendirildi. Anahtar kelimeler: Endokrin komplikasyonlar, Kemik İliği Nakli(KİN), Pediatrik Akut Lösemi(AL) , Total Vücut Işınlaması(TVI) Bulgular: Kemik iliği nakli yapılan 50 hastadan oluşan çalışmamızda; 40 hasta Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL), 10 hasta Akut Myeloblastik Lösemi (AML) tanısı almıştı. KİN yapılan 50 hastanın 32 tanesine TVI uygulandı (64%). TVI alan ve almayan hastaların tiroid fonksiyon testleri (TFT) ve HbA1c değerleri birbirine benzer olarak sonuçlandı. TVI alan hastaların 120.dakika insülin değerleri ortalama 66,50 ± 71,70, TVI almayan hastalarda 33,15 ± 40,94 istatistiksel olarak anlamsız bulundu. TVI alan hastaların insülin pik değerleri, toplam insülin değerleri ve insülin direnci TVI almayanlara göre belirgin yüksekti. OGTT ve HbA1c ile değerlendirilen hastalardan TVI alanların %34,4'üne prediyabet, %12,5'una diyabetes mellitus tanısı konuldu. TVI almayan hastaların ise %27,8'ine prediyabet, %11,1'ine DM tanısı konuldu. Sonuç: Çalışmamızda TVI alan ve almayan hastaların tiroid ve pankreas ekzokrin fonksiyonları karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışmamız TVI alan hastalarda glukoz regulasyonunda bozulmaya işaret etmektedir. Çalışma grubumuz sayıca az olmakla birlikte hastaların endokrin yan etkiler açısından düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini destekler niteliktedir.