65 yaş altı ve 65 yaş üstü hastaların endoskopi ve kolonoskopi bulguları ile demir eksikliğinin ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMET İREM ERECEKLER SAYIN
Danışman: Cenk AYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Anemi olmayan sadece demir eksiliği (DE) saptanan hastalarda gastrointestinal sistemin (GİS) taranması ile ilgili net bir yaklaşım bulunmamaktadır. Demir eksikliği anemisi (DEA) olan ya da anemi olmayan sadece DE saptanan hastaların ÖzofagoGastroDuodenoskopi (ÖGD) ve kolonoskopi sonuçlarını kıyaslayarak anemi olmayan sadece DE saptanan hastalarda GİS taranma gerekliliğini belirleyerek aile hekimliğinde ileri basamağa sevk durumunu aydınlatmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: 01.01.2018 -01.01.2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniklerine ayaktan başvuran DEA olan ya da anemisi olmayan sadece DE demir eksikliği (ferritin < 30 μg/L) saptanan;110 hasta 65 yaş altı ve 110 hasta 65 yaş ve üzeri toplam 220 hastanın ÖGD ve kolonoskopi sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların hepsinde DE olmakla birlikte %53,6'sında(118) DEA saptandı. Bulgular: Araştırma kapsamındaki 220 hastanın 117'si (%53,2) erkekti. DE olan 220 hastanın %53,6'sında DEA bulunmaktaydı. Hastaların %92,3'ünün ÖGD sonucu patolojik olarak saptandı. ÖGD'de en çok saptanan patolojiler gastrit, Alt Özofagus Sfinkteri(LES) gevşekliği, özofagus patolojileri olup hastaların %2,7'sinde malignite saptandı. Hastaların %53,2'sinin kolonoskopi sonucu patolojik bulundu. Kolonoskopide en sık görülen lezyonlar polip, anal patolojiler ve divertikül olup hastaların %1,8'inde malignite saptandı. 65 yaş altındaki ve 65 yaş ve üstündeki gruplar arasında ÖGD lezyonları açısından anlamlı fark saptanmazken kolonoskopide anal patoloji ve divertikül saptanma oranları ≥65 yaş grubunda anlamlı düzeyde daha fazlaydı. DEA olan (DEA+) ve anemi olmayan sadece DE saptanan (DEA–) hasta grupları arasında ÖGD lezyonları açısından anlamlı fark saptanmazken kolonoskopide polip DEA– grupta anlamlı düzeyde daha fazla saptandı. DEA+ hastalar içinde <65 yaş ve ≥65 yaş grubu arasında ÖGD lezyonları açısından anlamlı fark saptanmazken kolonoskopide divertikül ve anal patolojiler ≥65 yaş grubunda anlamlı düzeyde daha fazlaydı. DEA– hastalar içinde <65 yaş ve ≥65 yaş grubu arasında ÖGD lezyonları açısından anlamlı fark saptanmazken kolonoskopide ≥65 yaş grubunda anlamlı düzeyde polip daha sık görüldü. 220 hasta içinde malignite saptanan 10 hastanın yaş ortalaması 75,5 (min 51-max 85) idi. 10 malign hastanın %70'ini DEA+,%90'ını erkek ve %80'ini ≥65 yaş hastalar oluşturdu. Malignite erkeklerde anlamlı düzeyde daha fazla görüldü. DEA+ /DEA– ve <65/≥65 yaş grupları arasında malignite yönünden anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda DEA+ ve DEA– olan grup arasında ÖGD lezyonları açısından anlamlı fark saptanmazken kolonoskopide DEA– olanlarda polip anlamlı düzeyde daha sık görüldü. Malignite açısından DEA+ ve DEA– olanlar arasında anlamlı fark saptanmadı. Malignite saptanan DEA– olan tüm hastalar erkek olup 2 mide ca ve bir kolon ca saptandı. DEA– malign hastaların 2'si ≥65 yaş idi. Kılavuzlara göre DEA'yı açıklayacak kanama odağı bulunamayan hastalarda çift yönlü endoskopi yapılmalıdır. Henüz DEA gelişmemiş DE hastalarına yaklaşım net değildir. Çalışmamızda malignite yönünden DEA+ ve DEA– grup arasında anlamlı fark bulunmamasının yanında DEA– hasta grubunda kolonoskopide malignite öncülü polip anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. DEA– malign hastalarının hepsi erkek olup 2 mide ca 1 kolon ca görüldü. Bulgularımız DEA+ hastalara uygulanan prosedürün özellikle erkek DE olan hastalara da uygulanması gerektiğini düşündürse de çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: demir eksikliği anemisi, kolonoskopi, endoskopi, malignite