Fibrotik akciğer hastalıklarında tanı anındaki periferal kan değerlerinin fonksiyonel parametreler ve radyolojik bulgularla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE KALKAN
Danışman: Barış DEMİRKOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fibrotik interstisyel akciğer hastalıkları (fibrotik İAH), parankimal inflamasyon ve ilerleyici fibrozis ile karakterize, mortalitesi yüksek ve klinik seyri heterojen bir grup hastalıktır. İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) ve fibrotik hipersensitivite pnömonisi (fibrotik HP), bu spektrumun en önemli bileşenlerini oluşturur. Bu çalışmada, fibrotik İAH tanısı alan hastalarda tanı anında ölçülen nötrofil, lenfosit, monosit gibi periferik kan parametreleri ve bunlardan türetilen inflamasyon indekslerinin (NLR, MLR, CAR vb.) hastalık şiddetini yansıtan fonksiyonel parametreler ve radyolojik bulgularla ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Şubat 2021 ile Aralık 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde retrospektif kohort tasarımında yürütülmüştür. Multidisipliner konsey kararı ile fibrotik İAH tanısı kesinleşmiş 216 hasta (135 İPF, 81 fibrotik HP) değerlendirmeye alınmıştır. Hastaların demografik verileri, tam kan sayımı parametreleri, biyokimyasal değerleri (CRP, LDH, Albümin), solunum fonksiyon testleri (FVC, DLCO), altı dakika yürüme testi (6DYT) sonuçları ve yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi (YÇBT) bulguları kaydedilmiştir. Verilerin analizinde lojistik regresyon modelleri kullanılarak ağır fonksiyonel kısıtlılık ve radyolojik tutulumu öngören bağımsız risk faktörleri saptanmıştır. Bulgular: Hastaların yaş medyanı 68 (24–87) yıl olup, %70,8'i erkektir. Çok değişkenli analizlerde, nötrofil/lenfosit oranı (NLR), fibrotik İAH'da hastalık şiddetinin en güçlü ve tutarlı bağımsız göstergesi olarak belirlenmiştir. NLR'deki her bir birimlik artış; ağır radyolojik tutulum riskini 1,41 kat (OR: 1,414; %95 GA: 1,09–1,83; p=0,009), şiddetli FVC kısıtlılığı olasılığını 1,78 kat (OR: 1,781; %95 GA: 1,09–2,89; p=0,020) ve ağır difüzyon kusuru riskini 1,66 kat (OR: 1,661; %95 GA: 1,16–2,36; p=0,005) artırmaktadır. Komorbiditelerden diyabetes mellitus varlığı ağır radyolojik tutulum riskini 3,76 kat artırırken (p=0,001), hipertansiyonun bağımsız bir koruyucu faktör olduğu (OR: 0,364; p=0,011) saptanmıştır. Ayrıca KOAH varlığı ve serum LDH yüksekliği, şiddetli difüzyon kaybı ile bağımsız ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, fibrotik akciğer hastalıklarında tanı anında değerlendirilen periferik inflamasyon belirteçlerinin (özellikle NLR ve LDH) ve HT, DM ile KOAH gibi komorbiditelerin hastalığın radyolojik ve fonksiyonel şiddeti üzerinde bağımsız belirleyici olduğunu göstermiştir. Elde edilen bu bulgular, hastanın sistemik inflamatuvar ve metabolik yükünün erken dönemde değerlendirilmesinin klinik izlem stratejilerini ve hastalık ağırlığı öngörüsünü optimize etmede kritik bir rol oynayabileceğini vurgulamaktadır.