Yaşamın ilk ayında eritrosit transfüzyonu yapılmış çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde demir profilaksi ihtiyacının değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN KÖSE ÇETİNKAYA
Danışman: Evrim ALYAMAÇ DİZDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerin önemli (ÇDDA) bir kısmında yaşamlarının ilk ayında eritrosit transfüzyonu ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu bebeklerde hem eritrosit ömrünün kısa olmasına bağlı artmış hücre yıkımı hem de tekrarlanan transfüzyonlar ile vücutta demir birikimi artmaktadır. Amaç: Yaşamının ilk ayında tekrarlayan eritrosit transfüzyonu ihtiyacı olan ÇDDA bebeklerde taburculuk süresine kadar ortaya çıkabilecek demir profilaksi ihtiyacının değerlendirilmesi amaçlandı. Metod: Şubat-Haziran 2015 tarihleri arasında doğan ve yaşamın ilk ayı içerisinde en az bir kere eritrosit transfüzyonu alan gebelik haftası <32 hafta ve doğum ağırlığı <1500 gram olan bebekler prospektif olarak izlendi. Anemi tespit edilen bebekler sıralı randomizasyon ile demir profilaksisi alan ve demir profilaksisi almayan olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastalardan postnatal 1.ayda tam kan sayımı, ferritin ve transferrin reseptör düzeyi için örnek alındı ve demir profilaksisi alan gruba 2 mg/kg/gün oral demir desteği başlandı. Aynı tetkikler her iki grup için 2. ayda tekrarlandı. Hastaların demografik özellikleri, eritrosit transfüzyon ihtiyaçları, prematürite ilişkili morbiditeleri tıbbi kayıtlardan takip edildi. Bulgular: Çalışma kriterlerine uyan ve istatistiksel analizi yapılan hasta sayısı 30 olup, demir profilaksisi alan çalışma grubu 14, kontrol grubu ise 16 hastadan oluştu. Çalışma (n=14) ve kontrol (n=16) grubunda gebelik haftası, doğum ağırlığı ortanca olarak sırasıyla 27,5 (IQR 26-29) hafta, 1000 (IQR 815-1180) g ve 28 (IQR 26-29) hafta, 835 (IQR 715- 1107) g olup istatistiksel olarak fark yoktu (p= 0.76, p= 0.2 sırasıyla). Çalışma grubunda 12 (% 86), kontrol grubunda 13 (% 81) hastanın çalışmaya alındıktan sonra eritrosit transfüzyonu ihtiyacı oldu (p=0.74). Çalışma ve kontrol grubunda ferritin ve transferrin reseptör düzeyi ortanca olarak sırasıyla 241 (98-379) ng/ml, 17.6 (15.9-20.7) nmol/l ve 281 (39-538) ng/ml, 19.7 (14.9-25.1) nmol/l olup, istatistiksel olarak benzerdi (p= 0.84, p=0.76 sırasıyla). Her iki grup arasında prematürite ile ilişkili morbiditeler ve hastanede yatış süresi açısından anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Yaşamlarının ilk ayı içerisinde tekrarlayan eritrosit transfüzyonu alan çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebeklerde demir profilaksisi gereklidir. Demir profilaksisine başlama zamanı ve dozunu belirleyecek geniş vaka serili randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Prematüre, demir profilaksisi, eritrosit transfüzyonu