Adeziv kapsülitli hastalarda omuza uygulanan radyal ekstrakorporeal şok dalgasının ağrı, yaşam kalitesi, eklem hareket açıklığı ve korakohumeral ligaman kalınlığı üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA DEMİREL
Danışman: Kadriye Banu KURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Adeziv kapsülitli (AK) hastalarda omuza uygulanan radyal ekstrakorporeal şok dalgasının ağrı, fonksiyonel durum, eklem hareket açıklığı ve adeziv kapsülitin patogenezinde de rol oynayan ve görüntülemede bir parametre olarak kullanılan korakohumeral ligaman kalınlığı üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Klinik olarak AK tanısı konulmuş 52 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastalar dijital tabanlı randomizasyon programı kullanılarak iki gruba randomize edilmiştir. İlk gruba haftada 1 seans olmak üzere 4 hafta süre ile omuza radyal ekstrakorporeal şok dalgası tedavisi (rESWT) verilmiştir. İkinci gruba da aynı şekil ve sürede sham rESWT verilmiştir. Her iki gruba haftada 5 seans olmak üzere 2 hafta süre ile (toplam 10 seans), 20 dakika sıcak uygulama, 20 dakika transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS) şeklinde fizik tedavi ve egzersiz programı verilmiştir. Tüm hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası 4. - 8. haftalarda Vizüel Analog Skala (VAS), Omuz Ağrı ve Disabilite İndeksi (Shoulder Pain and Disability Index-SPADI) ağrı ve fonksiyon açısından değerlendirilmiştir. Omzun aktif ve pasif eklem hareket açıklığı (EHA), ultrasonografi (USG) aracılığıyla korakohumeral ligaman kalınlığı (KHL) ölçülmüştür. Bulgular: Kontrol ve rESWT gruplarının tedavi öncesi, 4. hafta ve 8. hafta VAS, SPADİ Ağrı, Disabilite ve Toplam ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı değişim gözlenmiştir (p=0,0001). Her iki grupta da tedavi öncesi VAS, SPADİ ortalamaları 4. hafta ve 8. hafta ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,0001), 4. hafta VAS, SPADİ ortalamaları 8. hafta ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001). rESWT Grubunun 4. hafta ve 8.hafta VAS, SPADİ ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001). Kontrol ve rESWT gruplarının tedavi öncesi, 4. hafta ve 8. hafta omuz aktif, pasif EHA ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı değişim gözlenmiştir (p=0,0001). Her iki grupta da tedavi öncesi omuz aktif, pasif EHA ortalamaları 4. hafta ve 8. hafta ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001). rESWT Grubunun 4. hafta ve 8. hafta omuz aktif, pasif EHA ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kontrol ve rESWT grubunun semptomatik omuzda tedavi öncesi ve 4. hafta KHL kalınlığı (mm) ortalamaları sağlam omuza göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). 8. haftada kontrol grubundaki bu anlamlı farklılık (p=0,0001) devam ederken rESWT grubunda anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p=0,425). Kontrol ve rESWT grubunun tedavi öncesi KHL kalınlığı (mm) ortalamaları 4. hafta ve 8. hafta KHL kalınlığı (mm) ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p<0,05). rESWT grubunun 4. hafta ve 8. hafta KHL kalınlığı (mm) ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). rESWT grubunun VAS, SPADİ, aktif-pasif EHA, KHL kalınlık değerlerinin tedavi öncesi-4. hafta ve tedavi öncesi- 8.hafta değişim % fark ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: AK hastalarında semptomatik omuza uygulanılan rESWT'nin ağrı, fonksiyonel durum ve EHA üzerinde daha etkili bir iyileşme sağladığı bulunmuştur. KHL kalınlık ölçümünün AK tanısında ve tedavi takibinde kullanılabilirliği gösterilmiştir. Uygulanılan rESWT'nin KHL kalınlığında daha fazla azalmaya yol açarak iyileşmeye katkı sağladığı düşünülebilir. rESWT'nin iyileşmeye sağladığı katkıyı, KHL kalınlığına etkisini ve KHL kalınlığının AK patofizyolojisindeki yerini anlamak için daha fazla çalışmaya gereksinim vardır. Anahtar kelimeler: Adeziv kapsülit, korakohumeral ligaman, radyal ekstrakorporeal şok dalgası,