Motivasyonel görüşme ile desteklenen sağlık eğitiminin evde takip edilen COVID-19 tanılı hastaların ilaç tedavisi uyumuna etkisi.

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU YILMAZ

Danışman: Serpil ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, motivasyonel görüşme ile desteklenen sağlık eğitiminin evde takip edilen COVID-19 tanılı hastaların ilaç tedavisi uyumuna etkisinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, randomize kontrollü araştırma tasarımında uygulandı. Örneklemi, Haziran 2021–Ocak 2022 tarihleri arasında Çanakkale ili, Gelibolu İlçesinde ikamet eden, araştırmaya katılmaya gönüllü ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 100 katılımcı (müdahale=50; kontrol=50) oluşturdu. Çalışmada blok randomizasyon yöntemi kullanıldı. Çalışmanın başlangıcındaki verile Form I (16 soru) ile elde edildi. Çalışmanın sonunda katılımcılara, Form II-A (müdahale) ve Form II-B (kontrol) uygulandı. Tüm katılımcıların, ilaç kullanma durumunu takip edebilmek için "İlaç Takvimi"nden yararlanıldı. Çalışmada, kontrol grubu standart COVID-19 ilaç tedavisi alırken, müdahale grubuna standart tedavinin yanı sıra; tedavinin ikinci gününde çevrimiçi olarak motivasyonel görüşme ile desteklenmiş sağlık eğitimi yapıldı. Çalışmada, iki gruplu bağımsız değişkenler ile karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, grup içi öncesi ve sonrası karşılaştırmalarında Wilcoxon testi uygulandı. İlaç Uyumu Ölçeği puanlarını açıklamada, hangi değişkenlerin etkili olduğu Çok Değişkenli Lineer regresyon modeli ile incelendi. Bulgular: Çalışmanın başlangıcında yapılan karşılaştırmalarda; grupların benzer özellikte olduğu saptandı. Çalışma sonunda, müdahale grubundaki katılımcıların ilaç uyum puanının, kontrol grubundaki katılımcıların puanından daha yüksek olduğu bulundu. Kontrol grubunun çalışma sonunda ilaca uyum puanı, çalışma başlangıcındaki ilaca uyum puanından daha düşük olduğu bulundu. Çalışma sonunda müdahale grubundaki katılımcıların ilaca devam etme oranlarının kontrol grubundaki katılımcılardan daha yüksek olduğu belirlendi. Çalışma sonunda erkek olma ve müdahale grubunda bulunma değişkenlerinin ilaca uyum puanı üzerinde belirleyici faktör olduğu tespit edildi. Çalışma sonunda müdahale grubundaki katılımcıların ilaç tedavisinden memnuniyet düzeyi, kontrol grubunun ilaç tedavisi memnuniyet düzeyinden daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç: Bu sonuçlara göre; müdahale grubunun ilaç uyum ölçeği puan ortalamasının, standart ilaç tedavisi alan kontrol grubuna kıyasla önemli oranda arttığı ancak; bu artışın istenen düzeye ulaşmadığı değerlendirilmiştir. Bu durum hemşireler tarafından verilen motivasyonel görüşme temelli sağlık eğitiminin ilaç uyumunu arttırmada ne kadar önemli olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: COVID-19, İlaç Uyumu, Motivasyonel Görüşme, Sağlık Eğitimi