Yatarak tedavi gören COVID-19 hastalarında hemoglobin düzeyinin hastalığın prognozu ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖNDER

Danışman: Ali ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Bu çalışmada bir eğitim ve araştırma hastanesinde yatarak tedavi gören COVID-19 hastalarında hemoglobin düzeyinin hastalığın prognozu ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma kesitsel, restrospektif olarak planlanmıştır. Mart 2020-Temmuz 2021 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinde yatarak tedavi gören 263 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden toplanmıştır. Veri toplama formu ile hastaların tanımlayıcı özellikleri (yaş, cinsiyet), kronik hastalıkları, hastaneye başvuru anında bakılan hemoglobin ve diğer laboratuvar değerleri, yatış yeri (servis, servis+YBÜ, YBÜ), hastaneden çıkış şekli (taburcu, dış yoğun bakıma sevk, ex) kaydedilmiştir. Hastalar anemisi olan ve olmayan olarak iki gruba ayrılmış, anemisi olanlar ise hafif ve orta/şiddetli anemi olarak gruplandırılarak değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada veri analizi için SPSS 25.0 paket (Statistical PackagefortheSocialSciences, IBM Corp, Armonk, NY, ABD) programı kullanılmıştır. BULGULAR: Çalışmaya 115'i (%43,7) kadın 148'i (%56,3) erkek toplamda 263 COVID-19 tanısı almış hasta dahil edildi. YBÜ ihtiyacı olan ya da ex olan hastalar ciddi sonuç olarak değerlendirildi. Ciddi sonucu olan 30 (%11,4), ex olan 23 (%8,7) hasta mevcuttu. Hastalar hemoglobin değerlerine göre anemisi olan ve olmayanlar, anemisi olanlar ise hafif anemi ve orta/şiddetli anemi olarak gruplandırıldı. Anemisi olan 84 hasta mevcuttu (%31,9). Bunlardan 36'sının (%42,9) hafif, 48'inin (%57,1) orta/şiddetli anemisi bulunuyordu. Hemoglobin değeri tek başına değerlendirildiğinde ciddi sonucu olan hastalarda hemoglobin düzeyi belirgin olarak daha düşüktü (p=0,001). Ciddi sonucu olan hastalarda anemi görülme oranı istatistiksel olarak daha yüksekti (p=0,024). Anemi şiddeti ile ciddi sonuç durumu açısından ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,063). Hemoglobin değeri tek başına mortalite açısından değerlendirildiğinde mortalite ile sonuçlanan hastalarda anlamlı derecede düşük saptandı (p=0,016). Mortalite ile sonuçlanan hastalarda, anemi görülme durumu açısından anlamlı fark görülmedi (p=0,214). Aneminin şiddeti ile mortalite arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p=0,182). Ciddi sonuca etki eden faktörlerin çok değişkenli lojistik regresyon modellemesi yapıldığında 65 yaş üzeri olmanın 5,731 kat ve böbrek yetmezliğinin 4,853 kat ciddi sonuç riskini artırdığı görüldü. Mortaliteye etki eden faktörlerin çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldığında ise benzer şekilde 65 yaş üzeri olmanın 8,013 kat ve böbrek yetmezliğinin 5,950 kat mortalite riskini artırdığı görüldü. SONUÇ: Yatarak tedavi gören COVID-19 hastalarında hemoglobin düzeyi, hem ciddi sonuçlanan hem de mortal seyreden grupta anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Ciddi sonucu olan grupta anemi görülme oranı anlamlı derecede yüksekken mortalite ile sonuçlanan grupta anlamlılık görülmemiştir. Anemi şiddeti ile ciddi sonuç ve mortalite arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. ANAHTAR KELİMELER: Anemi, Covid-19 virüs, Hemoglobin, Prognoz, Tam kan sayımı