İnmeli hastalarda disfaji ve sarkopeni arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM DİLAN GÖREL
Danışman: Ebru ALEMDAROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İnmeye bağlı gelişen disfaji hem pulmoner komplikasyonlara neden olması hem de malnutrisyon riskini arttırması nedeniyle önemli bir klinik durumdur. Sarkopeni durumunda görülen genel iskelet kası kaybına bağlı olarak yutma ile ilgili kaslarda da kayıp olabilir ve bu durumda sarkopenik disfaji gelişebilir. Ayrıca disfaji durumunda yetersiz beslenmeye bağlı gelişebilecek malnutrisyon durumu da sarkopeniye neden olabilir. Çalışmamızın amacı inmeli hastalarda disfaji ve sarkopeni arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza klinik aspirasyon belirteçlerinden en az 2'si pozitif veya klinik olarak yutkunma güçlüğü semptomu veya bulguları olan disfaji tanısı almış 54; klinik aspirasyon belirteçleri negatif veya yutkunma güçlüğü semptomu veya bulguları olmayan 54 inmeli hasta olmak üzere toplam 108 hasta dahil edildi. Tüm hastalar Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Skalası, Mini Mental Değerlendirme Muayenesi (MMDM), Brunnstrom Motor Evrelemesi, NIH inme skalası (NIHSS), Barthel İndeksi (BI), Fonksiyonel Ambulasyon Skalası (FAS), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği, Fonksiyonel Oral Alım Ölçeği, Yeme Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirildi. Hastaların nutrisyon durumu Mini Nutrisyonel Değerlendirme ve Nutrisyonel Risk Taraması-2002 ile değerlendirildi. Disfajisi olan ve olmayan hastalarda Bioelektrik Empedans Analizi yapılarak yağsız kütle indeksi (FFMI) ve el sıkma kuvveti ölçüldü. Hem FFMI değeri (kadınlarda<14.52kg/m2, erkeklerde<17.51kg/m2) hem de el sıkma kuvveti düşük (kadınlarda<18kg'ın, erkeklerde<26kg) ise sarkopeni tanısı doğrulandı. Bulgular: Çalışmamızda disfajisi olan hastalarda sarkopeni oranı disfajisi olmayanlara göre daha yüksekti. Disfajiye neden olacak faktörleri incelediğimizde sarkopeni varlığının (OR4,949; %95 GA1,175-20,840), beyin sapı tutulumunun (OR 20,320; %95 GA 3,400-121,450), yüksek NIHS skorunun (OR1,523; %95 GA1,063-2,183) disfaji riskini arttıran faktörler olduğunu bulduk. Çalışmamızda sarkopeni prevelansı %22,2 idi. Sarkopenisi olan hastalarda oral motor fonksiyon bozukluğu olan hasta oranı daha yüksek olup, oral motor fonksiyon bozukluğu sarkopeni için bağımsız bir risk faktörü idi (OR14.154; %95GA2.009-99.738). Sarkopenisi olan grupta hem malnutrisyonlu hem de malnutrisyon riski altında olan hasta oranı sarkopenisi olmayan gruba göre anlamlı olarak daha yüksek olup, malnutrisyon sarkopeni için bağımsız risk faktörü idi (OR 6.504; %95 GA 1.818-23.264). Sonuçlar: Çalışmamızın sonucunda disfajisi olan hastalarda sarkopeni oranının daha yüksek olduğunu gösterdik. Ayrıca inmede, sarkopeni varlığının, yüksek NIHS skorlarının ve beyin sapı tutulumunun disfaji riski ile ilişkili olduğunu ortaya koyduk. İnmeli sarkopenik hastalarda oral motor fonksiyon bozukluğu ve malnutrisyon oranının daha yüksek olduğunu ve bunların sarkopeniyi tahmin ettirten bağımsız risk faktörleri olduğunu gösterdik. Anahtar Kelimeler: disfaji, inme, sarkopeni