Ülseratif kolit hastalığında prognostik nütrisyonel indeks ve nütrisyonel durum kontrol skoru ile klinik ve endoskopik hastalık aktiviteleri arasındaki ilişki


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR YILDIRIM

Danışman: Ömür TABAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Ülseratif kolit (ÜK) hastalığında, hastalık aktivitesinin belirlenmesi uygun tedavi seçimi ve klinik takip açısından önem taşımaktadır. Mevcut klinik pratikte hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde kolonoskopik inceleme altın standart olmakla birlikte işlemin invazif ve maliyetli oluşu, hasta açısından konforlu olmaması ve işlem sırasında gelişebilecek olası komplikasyonlar klinisyenleri ÜK hastalarının klinik takibinde kullanılabilecek pratik, ekonomik ve tekrar edilebilen yeni biyobelirteçler aramaya yöneltmiştir. Çalışmamızda ülseratif kolit hastalığında, nütrisyonel belirteçler olan prognostik nütrisyonel indeks (PNI) ve nütrisyonel durum kontrol skorları (CONUT) ile hastalığın klinik ve endoskopik aktiviteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastanemiz İç Hastalıkları Kliniği ve Gastroenteroloji Polikliniği'nde 2017-2022 yılları arasında ülseratif kolit tanısı ile takip edilen 196 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri, laboratuvar parametreleri ve endoskopi raporları retrospektif olarak incelendi. Hastalar klinik aktivite açısından remisyon-hafif hastalık ve orta-şiddetli hastalık, endoskopik açıdan ise endoskopik remisyon ve aktif hastalık olarak 2 gruba ayrıldı. Hastaneye başvurularındaki tetkik sonuçlarından yararlanılarak hesaplanan PNI ve CONUT skorları ile endoskopi raporlarında belirtilen Mayo skoru ve Rachmilewitz endoskopik aktivite indeksi skorları arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: Olguların 78'i (%39,8) kadın ve 118'i (%60,2) erkek olup, yaş ortalaması 40,28±13,74 saptandı. Klinik aktiviteye göre olguların 90'ında (%45,9) remisyon-hafif şiddette hastalık, 106'sında (%54,1) ise orta-ağır şiddette hastalık görüldü. Endoskopik aktiviteye göre ise olguların 66'sında (%33,7) endoskopik remisyon, 130'unda (%66,3) aktif hastalık görüldü. Orta-ağır şiddetli klinik aktivite ve endoskopik açıdan aktif hasta gruplarında PNI skoru diğer gruplara kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı derecede düşük, CONUT skoru ise istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001; p<0.001). Mayo ve Rachmilewitz skorları ile PNI arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde negatif korelasyon, CONUT skoru ile ise istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p<0.001; p<0.001) Sonuç: PNI ve CONUT skorları kullanılarak ülseratif kolit tanılı hastalarda klinik ve endoskopik hastalık aktiviteleri öngörülebilir. Anahtar Kelimeler: ülseratif kolit, prognostik nütrisyonel indeks, nütrisyonel durum kontrol skoru, Mayo skoru, Rachmilewitz endeksi