ADC histogram analizinin periferal zon prostat kanseri tanısında PIRADS V2.1 ve gleason skoru arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM ŞARA
Danışman: Hasan AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Periferal zon (PZ) prostat kanseri tanı ve agresivite belirlemede ADC histogram analizinin etkinliğini bulmak, Gleason ve PIRADS skorları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.01.2018-31.12.2021 tarihleri arasında standart 12 kadran prostat bezi biyopsisi yapılmış ve biyopsi öncesi multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntüleme (mp-MRG)'si yapılmış hastalar araştırılmış çalışmaya 61 hasta dahil edilmiştir. mp-MRG'deki hedef lezyonlar patoloji raporuyla korele edilerek tespit edilmiş ve hedef lezyonların Apparent Diffusion Coefficient (ADC) görüntüleri FireVoxel programı aracılığıyla segmente edilmiştir. Segmentasyanlar sırasında lezyonların tüm kesitleri boyunca region of interest (ROI) ile işaretlenerek volume of interest (VOI) belirlenmiş ve bu VOI'lerin histogram parametereleri elde olunmuştur. 61 hastanın ADC histogram parametrelerinin PIRADS skorlarıyla ilişkisi incelenmiştir. Hastalar patoloji sonuçlarına göre klinik olarak anlamlı kanser (KOAK) olanlar malign (n=35), KOAK dışı grup benign (n=26) olarak sınıflandırılmış ve ADC histogram parameterelerinin benign-malign lezyon ayrımındaki etkinliği araştırılmıştır. Daha sonra malign gruptaki 35 hasta kendi aralarında Gleason skorlarına göre gruplanmış ve ADC histogram parametrelerinin Gleason skorlarıyla ilikisi incelenmiştir. Bulgular: Benign ve malign ayrımında ADC max, Standart Deviation (St.Dv.), Entropy, Voxel sayısı ve Volume anlamlı olarak farklı bulunmuştur (p=0,03; p<0,01; p<0,01). Bu değerlerde malign değerler benign değerlerden sayısal olarak daha yüksektir. ROC eğrisine göre ADC değerlerinden Entropy (AUC=0,75; %95 CI: 0,63-0,87), Voxel sayısı (AUC=0,83; %95 CI: 0,73-0,93) ve Volume değerleri (AUC=0,83; %95 CI: 073-0,93) prostat bezi benign ve malign tümörlerinde tanılama değerinde (ROC eğrisi altında kalan), istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Yapılan lojistik regresyon analiz modellemelerinde (Backward); Volume değerinin bir birim artması malign tümör riskini 1,75 kat artırdığı saptanmıştır (p=0,04; OR=1,75; %95 CI (1,00-3,04)). Malign hastaların Gleason nihai skoru 6 ve Gleason nihai skoru ≥7 olan grupta ROC eğrisi analizi yapıldığında, Voxel sayısı (AUC=0,23; %95 CI 0,08-0,38) prostat kanseri derecelendirmesinde (ROC eğrisi altında kalan) istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,01). Gleason nihai skorlarına göre (6, 7, ≥8) ADC değerleri karşılaştırıldığında ADC min, Coefficient of Variance (CoeffofVaria) ve Voxel Sayısı değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,03; p<0,05). Sonuç: ADC histogram verileri PZ prostat lezyonlarında benign malign ayrımında, malign lezyonlarda Gleason skorunu ön görmede tanıya katkı sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: Histogram Analizi, ADC, PIRADS, Gleason, Prostat