Acil serviste spontan subaraknoid kanama tanısı alan hastalarda iyonize kalsiyum düzeyinin prognoz ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE KÜÇÜKCEYLAN
Danışman: Müge GÜLEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil serviste spontan subaraknoid kanama tanısı almış hastalarda iyonize kalsiyum düzeyinin prognozu ön görüp görmediğinin belirlenmesi amaçlandı. Materyal ve Metod: Çalışmaya 01 Aralık 2018 - 30 Kasım 2022 tarihleri arasında acil servise başvuran spontan subaraknoid kanama tanısı almış 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Çalışma retrospektif kesitsel vaka serisi olarak yapıldı. Hastaların demografik özelliklerinin yanı sıra, komorbiditeleri, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, WFNS (Dünya Nöroşirürji Dernekleri Federasyonu) skoru, Fisher skalasına göre SAK derecelendirmesi, mekanik ventilatör ve inotrop ihtiyacının varlığı, gelişen komplikasyonlar, sonlanım durumu ve taburculuk sırasındaki Rankin skorları standart veri formuna kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 267 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 55.5±13.4 olup, %53.9'u (n=144) kadındı. Hastaların %16.5 'inde (n=44) hidrosefali gelişti ve %16.1 'ine (n=43) eksternal ventriküler drenaj uygulandı. Hastaların %34.8' inde (n=93) mortalite görüldü. Komplikasyon geliştiği anda bakılan iyonize kalsiyum düzeyi ortalaması mortal seyreden hastalarda (1.02±0.13), taburcu olan hastalara (1.07±0.09) göre istatistiksel olarak anlamlı oranda daha düşüktü (p=0.034). İnotrop tedavi ihtiyacı saptanan hastalarda hipokalsemik hasta oranı istatiksel olarak anlamlı oranda daha yüksekti (p=0.044). Hastaların ortalama yatış gün sayısı 20.4±19.8 idi. Mortal seyreden hastalarda hipokalsemik hasta oranı istatiksel olarak anlamlı oranda daha yüksek saptandı (p=0.024). Taburculuk sırasındaki Rankin skalası ortalaması hipokalsemik hastalarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0.017). Sonuç: İyonize kalsiyum düzeyi, acil servise başvuran spontan subaraknoid kanamalı hastalarda taburculuk sırasındaki fonksiyonel bağımsızlık ve mortaliteyi ön görmede klinisyene yardımcı, kolay ulaşılabilir bir kan gazı parametresidir. Anahtar Kelimeler: İyonize kalsiyum, mortalite, spontan subaraknoid kanama, Rankin skoru