Acil serviste kontrast nefropatisini önlemede bolus hidrasyon ile sürekli hidrasyon rejimlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE GEMİCİ
Danışman: Mustafa ÇALIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET ACİL SERVİSTE KONTRAST NEFROPATİSİNİ ÖNLEMEDE BOLUS HİDRASYON İLE SÜREKLİ HİDRASYON REJİMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Amaç Kontrast ilişkili akut böbrek hasarı profilaksisinde önerilen izotonik hidrasyon tedavisinin hız ve süresi çalışmalarla netleştirilmemiştir. Uzun süreli tedaviler acil serviste tanısal görüntülemenin aciliyeti ve kısa takip süreleri nedeniyle uygulanamamaktadır. Çalışmamızın amacı bolus hidrasyon rejimlerinin uzun süreli tedavilere non-inferior olup olmadığını ortaya koymaktır. Materyal ve Metod Tek merkezli, prospektif, randomize kontrollü olarak dizayn edilen çalışmada; Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 10.08.2024 –26.03.2025 tarihleri arasında başvuran kreatinin değerleri referans aralığın üstünde 2 mg/dl'nin altında olan ve kontrastlı bilgisayarlı tomografi çekilen 257 hasta dahil edilmiştir. Hastalar, yaş gruplarına ve cinsiyet değişkenlerine göre tabakalandırılmıştır. Hastalar bolus ve sürekli hidrasyon gruplarına ayrılmış, bolus grubuna prosedür öncesi yarım saatte 500 ml hidrasyon verilip prosedür sonrası 500 ml/sa'ten 2 saat hidrasyon devam edilmiştir. Sürekli hidrasyon grubuna prosedür öncesi 2 saat, prosedür sonrası 8 saat 150 ml/sa'ten hidrasyon verilmiştir. EF <%40 olan hastalara yarı doz hidrasyon uygulanmıştır. Prosedür sonrası 48-72. saatler arasında hastalar tekrar değerlendirilmiş, eGFR'de ≤%25 düşüş, kreatinin değerinde ≥%25 veya ≥0,3 mg/dL mutlak artış kontrast ilişkili akut böbrek hasarı olarak tanımlanmıştır. Kritik hastalar 120. saate kadar takip edilmiştir. Hastaların 1 ay boyunca mortalite durumları ve diyaliz ihtiyacı takibe alınmıştır. Bulgular İki tedavi grubu arasında demografik, klinik ve biyokimyasal parametreler açısından istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır. Hastaların başvuru anında ortalama kreatinin değerleri 1,4 ± 0,21 mg/dl iken, eGFR değerleri 45,6 ± 9,8 ml/dk/1,73m²'dir. Kontrast ilişkili akut böbrek hasarı oranları arasında istatistiksel fark saptanmamıştır (bolus %7,6 sürekli %4 p:0,210). İki grupta da diyaliz ihtiyacı gelişen hasta bulunmamaktadır. Bir aylık mortalitede istatistiksel anlamlı fark yoktur (bolus %7,3 sürekli %7,7 p:0,898). Hastaların 0. ve 72. saatlerdeki üre, kreatinin ve eGFR değerleri değerlendirilmiş, parametrelerin hepsinde iki tedavi grubunda da anlamış düşüş saptanmıştır (p<0,001). Sonuç Çalışmamızda bolus hidrasyon rejimlerinin uzun süreli hidrasyon rejimleri kadar etkili olduğu görülmüş olup bu tedavilerin acil tıp kliniği ortamına uygunluğu göz önüne alınarak rutin kullanımının yaygınlaştırılmasını öneriyoruz. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, kontrast madde, sıvı tedavisi, sodyum klorid, tomografi